శ్రీమద్భాగవతం | అధ్యయనం
స్కంధం ౦౧ | అధ్యాయం ౦౧
నైమిశారణ్యంలో మహర్షుల విచారణ
(శౌనక మహర్షిని ప్రధానంగా చేసుకొని మహర్షులు, కలియుగంలో ధర్మాన్ని స్థిరపరచగల ఉపదేశాన్ని తెలుసుకోవడానికి సూత మహర్షిని ప్రశ్నించుట.)
అధ్యాయం పరిచయం
శౌనక మహర్షిని ప్రధానంగా చేసుకొని మహర్షులు నైమిశారణ్య అనే పవిత్ర వనంలో సమకూరి, సమస్త భూతాల శ్రేయస్సు కోసం దీర్ఘకాల యజ్ఞాన్ని ఆచరించుటకు సిద్ధపడుతారు. కలియుగ ప్రారంభాన్ని గ్రహించిన వారు గాఢమైన ఆవశ్యకతతో సూతుని ఆశ్రయిస్తారు. వారి ప్రశ్నలు సాధారణమైనవో, విడివిడిగా ఉన్న తాత్త్విక విచారణలవో కావు; అవి ఈ కలుషిత యుగంలో మానవుల ఆధ్యాత్మిక పతనము మరియు గందరగోళంపై ఉన్న నిజమైన ఆందోళన నుండే ఉద్భవించినవి.
చిన్న ఆయుష్కాలంలో, అనేక విక్షేపాలతో నిండిన జీవితంలో పొందగలిగే పరమ శ్రేయస్సు ఏమిటో వారు ప్రశ్నిస్తారు; కర్మకాండాల క్లిష్టతను అధిగమించిన ధర్మసారంపై స్పష్టతను కోరుకుంటారు. శాస్త్రాల అసలు ప్రయోజనం ఏమిటి, పరమ సత్య స్వరూపం ఏమిటి, శాశ్వతమైన ఆధ్యాత్మిక మంగళాన్ని పొందడానికి అత్యంత సమర్థమైన మార్గం ఏమిటి అనే విషయాలను విచారిస్తారు. వారి ప్రశ్నలు సహజంగానే శ్రీకృష్ణుని మహిమల వైపు దారి తీస్తాయి; ఆయన భూమి నుండి తిరోగమనం విశ్వవ్యవస్థలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపును సూచిస్తుంది.
అందువల్ల సూతుడు కేవలం సంఘటనలను వివరించుటకే ఆహ్వానించబడలేదు; సమస్త వేదజ్ఞాన సారాన్ని వెలికి తీయుటకు ఆహ్వానించబడ్డాడు. ఈ అధ్యాయం, భక్తి, జ్ఞానం, మరియు శ్రీమన్నారాయణుని స్మరణ ద్వారా జీవనంలోని లోతైన ప్రశ్నలకు సమాధానమిచ్చే గ్రంథంగా శ్రీమద్భాగవతం యొక్క ఉద్దేశం, అధికారము, మరియు దిశను స్థాపిస్తుంది.
శ్లోకపాఠం
జన్మాద్యస్య యతోఽన్వయాత్ ఇతరతశ్చార్థేష్వభిజ్ఞః స్వరాట్
తేన బ్రహ్మ హృదా య ఆది కవయే ముహ్యంతి యత్ సూరయః ।
తేజో వారిమృదాం యథా వినిమయో యత్ర త్రిసర్గోఽమృషా
ధామ్నా స్వేన సదా నిరస్తకుహకం సత్యం పరమ్ ధీమహి ॥
॥ ౦౧.౦౧.౦౧ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
జన్మ ఆద్యస్య యతః అన్వయాత్ ఇతరతః చ అర్థేషు అభిజ్ఞః స్వరాట్
తేన బ్రహ్మ హృదా యః ఆది కవయే ముహ్యంతి యత్ సూరయః ।
తేజః వారి మృదాం యథా వినిమయః యత్ర త్రి సర్గః అమృషా
ధామ్నా స్వేన సదా నిరస్త కుహకం సత్యం పరమ్ ధీమహి ॥
పదం - పదార్థం
జన్మ : సృష్టి; ఆద్యస్య : ఆదిగా ఉన్న దాని; యతః : ఎవరినుండి; అన్వయాత్ : ప్రత్యక్ష సంబంధముచేత; ఇతరతః : పరోక్షంగా; చ : మరియు; అర్థేషు : విషయాలలో; అభిజ్ఞః : సంపూర్ణంగా తెలిసినవాడు; స్వరాట్ : స్వతంత్ర స్వామి; తేన : ఆయన ద్వారా; బ్రహ్మ : వేదజ్ఞానం; హృదా : హృదయంలో; యః : ఎవరు; ఆది కవయే : ఆది కవి అయిన బ్రహ్మకు; ముహ్యంతి : మోహించిపోతారు; యత్ : ఎవరిలో; సూరయః : మహర్షులు; తేజః : అగ్ని; వారి : జలం; మృదాం : భూమి పదార్థాల; యథా : యథావిధిగా; వినిమయః : పరస్పర మార్పు; యత్ర : ఎక్కడ; త్రి సర్గః : మూడు విధాల సృష్టి; అమృషా : అసత్యముగా (మాయగా); ధామ్నా : తన ప్రకాశముచేత; స్వేన : తన స్వరూపముచేత; సదా : ఎల్లప్పుడూ; నిరస్త కుహకం : మాయా రహితమైన; సత్యం : సత్యమైన; పరమ్ : పరమమైన; ధీమహి : ధ్యానిస్తాము
యథాతథ అనువాదం
ఎవరినుండి ఈ సృష్టి మొదలైనదో, ప్రత్యక్ష సంబంధముచేత మరియు పరోక్షంగా అన్ని విషయాలలో సంపూర్ణంగా తెలిసిన, స్వతంత్ర స్వామియైన ఆయన ద్వారా, వేదజ్ఞానం ఆది కవి అయిన బ్రహ్మ హృదయంలో ఉపదేశింపబడింది; ఎవరిలో మహర్షులు మోహించిపోతారో; అగ్ని, జలం, భూమి పదార్థాలలో కనిపించే పరస్పర మార్పుల వలెనే, ఈ మూడు విధాల సృష్టి అసత్యముగా ఉన్న చోట; తన స్వప్రకాశముచేత ఎల్లప్పుడూ మాయను నిరసించిన పరమసత్యమైన ఆ తత్త్వాన్ని మనము ధ్యానిస్తాము.
సరళ భావం
ఈ సమస్త విశ్వానికి మూలమైన పరమ సత్యాన్ని మేము ధ్యానిస్తాము. సృష్టి, స్థితి, లయం అన్నీ ఆ పరమ సత్యం నుండే జరుగుతాయి. అది అన్నిటినీ ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా తెలిసికొనేది, ఎవరి ఆధారమూ లేని సంపూర్ణ స్వతంత్రమైనది. ఆ పరమ సత్యమే సృష్టి ఆరంభంలో బ్రహ్మదేవుని హృదయంలో వేదజ్ఞానాన్ని వెలిగించింది. మహర్షులకుకూడా అది పూర్తిగా గ్రహించలేనంత గంభీరమైనది. అగ్ని, నీరు, భూమి మార్పులవల్ల కనిపించే ఈ త్రివిధ సృష్టి నిజమైనదిగా అనిపించినా, పరమార్థంలో అది మాయ మాత్రమే. తన స్వీయ తేజస్సుతో మాయకు అతీతంగా ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశించే ఆ పరమ సత్యాన్నే మేము ధ్యానిస్తాము.
శ్లోకపాఠం
ధర్మః ప్రోజ్ఝితకైతవోఽత్ర పరమో నిర్మత్సరాణాం సతామ్
వేద్యం వాస్తవమత్ర వస్తు శివదం తాపత్రయోన్మూలనం ।
శ్రీమద్భాగవతే మహామునికృతే కిం వా పరైరీశ్వరః
సద్యో హృద్యవరుధ్యతేఽత్ర కృతిభిః శుశ్రూషుభిస్తత్క్షణాత్ ॥
॥ ౦౧.౦౧.౦౨ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
ధర్మః ప్రోజ్ఝిత కైతవః అత్ర పరమః నిర్మత్సరాణాం సతామ్
వేద్యం వాస్తవమ్ అత్ర వస్తు శివదమ్ తాప త్రయ ఉన్మూలనం ।
శ్రీమద్భాగవతే మహా ముని కృతే కిమ్ వా పరైః ఈశ్వరః
సద్యః హృది అవరుధ్యతే అత్ర కృతిభిః శుశ్రూషుభిః తత్ క్షణాత్ ॥
పదం - పదార్థం
ధర్మః : ధర్మము; ప్రోజ్ఝిత కైతవః : కపటమును పూర్తిగా తొలగించిన; అత్ర : ఇందులో; పరమః : శ్రేష్ఠమైన; నిర్మత్సరాణాం : అసూయలేని వారి; సతామ్ : సత్సజ్జనుల; వేద్యం : తెలిసికొనవలసినది; వాస్తవమ్ : నిజమైన; వస్తు : తత్త్వము; శివదమ్ : శుభమును ప్రసాదించేది; తాప త్రయ ఉన్మూలనం : మూడు విధాల తాపములను మూలముతోనే తొలగించేది; శ్రీమద్భాగవతే : శ్రీమద్భాగవతంలో; మహా ముని కృతే : మహాముని చేత రచించబడిన; కిమ్ వా : మరి ఏమి అవసరం; పరైః : ఇతర గ్రంథములతో; ఈశ్వరః : పరమాత్మ; సద్యః : వెంటనే; హృది : హృదయంలో; అవరుధ్యతే : స్థిరపడును; అత్ర : ఇందులో; కృతిభిః : పుణ్యకర్మలు చేసినవారిచే; శుశ్రూషుభిః : శ్రద్ధతో వినదలచినవారిచే; తత్ క్షణాత్ : ఆ క్షణములోనే
యథాతథ అనువాదం
ఇందులో (ఈ శ్రీమద్భాగవతంలో) కపటరహితమైన పరమధర్మము, అసూయలేని సత్సజ్జనులకు అనుకూలమైనది; ఇందులో తెలిసికొనవలసిన నిజమైన తత్త్వము శుభమును ప్రసాదించేది, మూడు విధాల తాపములను మూలముతోనే తొలగించేది; మహాముని చేత రచించబడిన ఈ గ్రంథంలో పరమాత్మ స్వయంగా హృదయంలో వెంటనే స్థిరపడును; అందువల్ల ఇతర గ్రంథములు ఏమి అవసరం?
సరళ భావం
ఈ శ్రీమద్భాగవతంలో కపటము లేని పరమధర్మము బోధించబడుతుంది. ఇది అసూయలేని సత్సజ్జనులకు అనుకూలమై, వారు తెలుసుకోవలసిన నిజమైన తత్త్వాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది. ఇది జీవికి శుభమును కలిగించడమే కాకుండా, శరీర, మనసు, దైవ సంబంధమైన మూడు విధాల బాధలను మూలంతోనే తొలగిస్తుంది. ఈ గ్రంథాన్ని శ్రద్ధతో వినే వారికి పరమాత్మ వెంటనే హృదయంలో స్థిరపడుతాడు; అందువల్ల ఇతర గ్రంథాల అవసరం లేకుండా పోతుంది.
శ్లోకపాఠం
నిగమకల్పతరోర్గలితం ఫలం
శుకముఖాదమృత ద్రవసంయుతమ్ ।
పిబత భాగవతం రసమాలయం
ముహురహో రసికా భువి భావుకాః ॥
॥ ౦౧.౦౧.౦౩ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
నిగమ కల్పతరోః గలితం ఫలమ్
శుక ముఖాత్ అమృత ద్రవ సంయుతమ్ ।
పిబత భాగవతమ్ రసమ్ ఆలయం
ముహుః అహో రసికాః భువి భావుకాః ॥
పదం - పదార్థం
నిగమ : వేదములు; కల్పతరోః : కల్పవృక్షము యొక్క; గలితం : పక్వమై జారిన; ఫలమ్ : ఫలం; శుక ముఖాత్ : శుకమహర్షి యొక్క ముఖమునుండి; అమృత ద్రవ సంయుతమ్ : అమృతరసముతో నిండిన; పిబత : త్రాగుడి; భాగవతమ్ : భాగవతము; రసమ్ ఆలయం : రసమునకు నిలయమైనది; ముహుః : మళ్లీ మళ్లీ; అహో : అహా; రసికాః : రసజ్ఞులు; భువి : భూమిలో; భావుకాః : భావగర్భితులైనవారు
యథాతథ అనువాదం
వేదముల కల్పవృక్షము నుండి పక్వమై జారిన ఫలమై, శుకమహర్షి ముఖమునుండి ప్రవహించిన అమృతరసముతో నిండిన ఈ భాగవతమును, రసమునకు నిలయమైనదైన దీనిని, ఓ రసజ్ఞులారా, భావుకులారా, భూమిలో మళ్లీ మళ్లీ త్రాగుడి.
సరళ భావం
శ్రీమద్భాగవతము వేదముల కల్పవృక్షం నుండి పక్వమై జారిన అత్యుత్తమ ఫలంలాంటిది. శుకమహర్షి ద్వారా ప్రసరించినందువల్ల ఇది మరింత మధురమైన అమృతరసంతో నిండి ఉంటుంది. అందువల్ల, రసాన్ని ఆస్వాదించగలవారు, భక్తి భావంతో నిండినవారు ఈ భాగవతరసాన్ని మళ్లీ మళ్లీ ఆస్వాదిస్తూ ఆనందించాలి.
శ్లోకపాఠం
నైమిషేఽనిమిషక్షేత్రే ఋషయః శౌనకాదయః ।
సత్రం స్వర్గాయ లోకాయ సహస్రసమమాసత ॥
॥ ౦౧.౦౧.౦౪ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
నైమిషే అనిమిష క్షేత్రే ఋషయః శౌనక ఆదయః ।
సత్రమ్ స్వర్గాయ లోకాయ సహస్ర సమమ్ ఆసత ॥
పదం - పదార్థం
నైమిషే : నైమిశారణ్యంలో; అనిమిష క్షేత్రే : అనిమిషునికి (విష్ణువుకు) సంబంధించిన క్షేత్రములో; ఋషయః : ఋషులు; శౌనక ఆదయః : శౌనకుడు మొదలైన వారు; సత్రమ్ : దీర్ఘయాగము; స్వర్గాయ : స్వర్గప్రాప్తి కొరకు; లోకాయ : లోకక్షేమార్థము; సహస్ర సమమ్ : వెయ్యి సంవత్సరముల పాటు; ఆసత : ఆచరించిరి
యథాతథ అనువాదం
నైమిశారణ్యంలో, అనిమిషునికి సంబంధించిన క్షేత్రములో, శౌనకుడు మొదలైన ఋషులు, స్వర్గప్రాప్తి కొరకు మరియు లోకక్షేమార్థము, వెయ్యి సంవత్సరముల పాటు దీర్ఘయాగమును ఆచరించిరి.
సరళ భావం
నైమిశారణ్య అనే పవిత్రమైన క్షేత్రంలో, శౌనక మహర్షిని ప్రధానంగా చేసుకొని అనేక ఋషులు సమకూరి, లోకాల శ్రేయస్సు మరియు స్వర్గప్రాప్తి కోసం ఎంతో దీర్ఘకాలం పాటు యాగాన్ని ఆచరించారు. వారి ఈ యజ్ఞం కేవలం వ్యక్తిగత ప్రయోజనం కోసం కాకుండా, సమస్త లోకాల మేలుకోసం చేసిన పవిత్ర ప్రయత్నం.
శ్లోకపాఠం
త ఏకదా తు మునయః ప్రాతర్హుతహుతాగ్నయః ।
సత్కృతం సూతమాసీనం పప్రచ్ఛురిదమాదరాత్ ॥
॥ ౦౧.౦౧.౦౫ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
తే ఏకదా తు మునయః ప్రాతః హుత హుత అగ్నయః ।
సత్కృతమ్ సూతమ్ ఆసీనమ్ పప్రచ్ఛుః ఇదమ్ ఆదరాత్ ॥
పదం - పదార్థం
తే : వారు; ఏకదా : ఒకసారి; తు : అయితే; మునయః : మునులు; ప్రాతః : ఉదయమున; హుత హుత అగ్నయః : అగ్నిలో హోమములు చేసిన వారు; సత్కృతమ్ : సత్కరింపబడిన; సూతమ్ : సూత మహర్షిని; ఆసీనమ్ : కూర్చున్నవాడిని; పప్రచ్ఛుః : అడిగిరి; ఇదమ్ : ఈ విషయమును; ఆదరాత్ : ఆదరముతో
యథాతథ అనువాదం
వారు ఒకసారి, ఉదయమున అగ్నిలో హోమములు చేసిన మునులు, సత్కరింపబడిన సూతమహర్షిని కూర్చున్నవాడిని ఆదరముతో ఈ విషయమును అడిగిరి.
సరళ భావం
ఒకరోజు, ఉదయం తమ యజ్ఞకార్యాలను పూర్తి చేసిన ఆ మహర్షులు, గౌరవంగా కూర్చున్న సూతమహర్షిని ఎంతో ఆదరంతో సమీపించి, తమకు ఉన్న సందేహాలను వినయంతో ప్రశ్నించారు.
శ్లోకపాఠం
(ఋషయ ఊచుః)
త్వయా ఖలు పురాణాని స ఇతిహాసాని చానఘ ।
ఆఖ్యాతాన్యప్యధీతాని ధర్మశాస్త్రాణి యాన్యుత ॥
॥ ౦౧.౦౧.౦౬ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
త్వయా ఖలు పురాణాని స ఇతిహాసాని చ అనఘ ।
ఆఖ్యాతాని అపి అధీతాని ధర్మ శాస్త్రాణి యాని ఉత ॥
పదం - పదార్థం
త్వయా : నీచేత; ఖలు : నిజముగా; పురాణాని : పురాణములు; స ఇతిహాసాని : ఇతిహాసములతో కూడినవి; చ : మరియు; అనఘ : పాపరహితుడా; ఆఖ్యాతాని : వివరించబడినవి; అపి : కూడా; అధీతాని : అధ్యయనం చేయబడినవి; ధర్మ శాస్త్రాణి : ధర్మశాస్త్రములు; యాని : ఏవైతే; ఉత : మరియు
యథాతథ అనువాదం
ఓ పాపరహితుడా, నీచేత నిజముగా పురాణములు మరియు ఇతిహాసములు వివరించబడినవి, అలాగే అధ్యయనం చేయబడిన ధర్మశాస్త్రములు కూడా ఉన్నాయి.
సరళ భావం
ఓ పాపరహితుడా, నీవు పురాణములు, ఇతిహాసములు మాత్రమే కాకుండా, వివిధ ధర్మశాస్త్రములను కూడా బాగా అధ్యయనం చేసి, వాటి సారాన్ని స్పష్టంగా వివరించగలవాడివి అని మేము తెలుసుకున్నాము. అందువల్ల, నీ జ్ఞానం సమగ్రంగా మరియు విశ్వసనీయంగా ఉందని భావించి మేము నిన్ను ఆశ్రయిస్తున్నాము.
శ్లోకపాఠం
యాని వేదవిదాం శ్రేష్ఠః భగవాన్ బాదరాయణః ।
అన్యే చ మునయః సూత పరావరవిదో విదుః ॥
॥ ౦౧.౦౧.౦౭ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
యాని వేద విదాం శ్రేష్ఠః భగవాన్ బాదరాయణః ।
అన్యే చ మునయః సూత పర అవర విదః విదుః ॥
పదం - పదార్థం
యాని : ఏవైతే; వేద విదాం : వేదాలను తెలిసినవారిలో; శ్రేష్ఠః : శ్రేష్ఠుడు; భగవాన్ : భగవంతుడు; బాదరాయణః : బాదరాయణ మహర్షి; అన్యే : ఇతరులు; చ : మరియు; మునయః : మునులు; సూత : ఓ సూతా; పర అవర విదః : ఉన్నతము మరియు అధమమును తెలిసినవారు; విదుః : తెలిసికొనియున్నారు
యథాతథ అనువాదం
ఏవైతే వేదాలను తెలిసినవారిలో శ్రేష్ఠుడైన భగవంతుడైన బాదరాయణ మహర్షి తెలిసికొన్నాడో, అలాగే ఇతర మునులు కూడా, ఓ సూతా, ఉన్నతము మరియు అధమమును తెలిసినవారు వాటిని తెలిసికొనియున్నారు.
సరళ భావం
ఓ సూతా, వేదజ్ఞానంలో శ్రేష్ఠుడైన బాదరాయణ మహర్షి తెలుసుకున్న తత్త్వమును, అలాగే ఇతర మహర్షులు కూడా ఉన్నతమైనది, తక్కువమైనది అన్న వివేచనతో పూర్తిగా గ్రహించారు. ఆ సంపూర్ణ జ్ఞానపారంపర్యాన్ని నీవు కూడా పొందినవాడివి అని మేము భావిస్తున్నాము.
శ్లోకపాఠం
వేత్థ త్వం సౌమ్య తత్ సర్వం తత్త్వతః తదనుగ్రహాత్ ।
బ్రూయుః స్నిగ్ధస్య శిష్యస్య గురవో గుహ్యమప్యుత ॥
॥ ౦౧.౦౧.౦౮ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
వేత్థ త్వమ్ సౌమ్య తత్ సర్వమ్ తత్త్వతః తత్ అనుగ్రహాత్ ।
బ్రూయుః స్నిగ్ధస్య శిష్యస్య గురవః గుహ్యం అపి ఉత ॥
పదం - పదార్థం
వేత్థ : తెలిసికొనియున్నావు; త్వమ్ : నీవు; సౌమ్య : ఓ సౌమ్యుడా; తత్ సర్వమ్ : ఆ సమస్తము; తత్త్వతః : యథార్థముగా; తత్ అనుగ్రహాత్ : వారి అనుగ్రహముచేత; బ్రూయుః : చెప్పుదురు; స్నిగ్ధస్య : ప్రేమగల; శిష్యస్య : శిష్యునికి; గురవః : గురువులు; గుహ్యం : రహస్యమును; అపి : కూడా; ఉత : మరియును
యథాతథ అనువాదం
ఓ సౌమ్యుడా, నీవు ఆ సమస్తమును యథార్థముగా వారి అనుగ్రహముచేత తెలిసికొనియున్నావు; ప్రేమగల శిష్యునికి గురువులు రహస్యమును కూడా చెప్పుదురు.
సరళ భావం
ఓ సౌమ్యుడా, గురువుల అనుగ్రహంతో నీవు ఈ సమస్త విషయాలను యథార్థంగా గ్రహించగలిగినవాడివి. గురువులు తమపై ప్రేమ, భక్తి కలిగిన శిష్యునికి గూఢమైన రహస్య విషయాలను కూడా నిర్భయంగా బోధిస్తారు; అందువల్ల నీవు ఆ అంతర్లీన తత్త్వజ్ఞానాన్ని సంపూర్ణంగా తెలుసుకున్నావు.
శ్లోకపాఠం
తత్ర తత్ర అంజసా ఆయుష్మన్ భవతా యద్వినిశ్చితమ్ ।
పుంసాం ఏకాంతతః శ్రేయం తత్ నః శంసితుమర్హసి ॥
॥ ౦౧.౦౧.౦౯ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
తత్ర తత్ర అంజసా ఆయుష్మన్ భవతా యత్ వినిశ్చితమ్ ।
పుంసాం ఏకాంతతః శ్రేయః తత్ నః శంసితుమ్ అర్హసి ॥
పదం - పదార్థం
తత్ర తత్ర : అక్కడక్కడ; అంజసా : సులభముగా; ఆయుష్మన్ : ఓ దీర్ఘాయుష్మానుడా; భవతా : నీచేత; యత్ వినిశ్చితమ్ : ఏది నిర్ణయించబడినదో; పుంసాం : మనుష్యులకు; ఏకాంతతః : పరమముగా; శ్రేయః : శ్రేయస్సు; తత్ : దానిని; నః : మాకు; శంసితుమ్ : చెప్పుటకు; అర్హసి : తగినవాడవు
యథాతథ అనువాదం
ఓ దీర్ఘాయుష్మానుడా, నీవు సులభముగా అక్కడక్కడ నిర్ణయించినదేమిటో, మనుష్యులకు పరమముగా శ్రేయస్సైన దానిని మాకు చెప్పుటకు తగినవాడవు.
సరళ భావం
ఓ సూతా, నీవు వివిధ శాస్త్రాలలో పరిశీలించి సులభంగా నిర్ణయించిన విషయాలలో, మనుష్యులకు నిజమైన పరమ శ్రేయస్సు ఏమిటో మాకు స్పష్టంగా చెప్పగలవాడివి. అందువల్ల, అందరికీ అత్యుత్తమ మేలుకలిగించే మార్గాన్ని మాకు తెలియజేయమని మేము నిన్ను కోరుతున్నాము.
శ్లోకపాఠం
ప్రాయేణాల్పాయుషః సభ్య కలావస్మిన్ యుగే జనాః ।
మందాః సుమందమతయో మందభాగ్యా హ్యుపద్రుతాః ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౦ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
ప్రాయేణ అల్ప ఆయుషః సభ్య కలౌ అస్మిన్ యుగే జనాః ।
మందాః సు మంద మతయః మంద భాగ్యాః హి ఉపద్రుతాః ॥
పదం - పదార్థం
ప్రాయేణ : ఎక్కువగా; అల్ప ఆయుషః : తక్కువ ఆయుష్కాలమున్నవారు; సభ్య : ఓ సభలో ఉన్నవాడా; కలౌ అస్మిన్ యుగే : ఈ కలియుగంలో; జనాః : ప్రజలు; మందాః : మందబుద్ధిగలవారు; సు మంద మతయః : చాలా మందమైన ఆలోచనలుగలవారు; మంద భాగ్యాః : దురదృష్టులైనవారు; హి : నిజముగా; ఉపద్రుతాః : బాధపడుతున్నవారు
యథాతథ అనువాదం
ఓ సభలో ఉన్నవాడా, ఈ కలియుగంలో ప్రజలు ఎక్కువగా తక్కువ ఆయుష్కాలమున్నవారు, మందబుద్ధిగలవారు, చాలా మందమైన ఆలోచనలుగలవారు, దురదృష్టులైనవారు, మరియు నిజముగా వివిధ కష్టములతో బాధపడుతున్నవారు.
సరళ భావం
ఈ కలియుగంలో మనుష్యులు ఎక్కువగా తక్కువ ఆయుష్కాలముతో జీవిస్తూ, బలహీనమైన వివేచనశక్తి కలిగినవారిగా ఉంటారు. వారి ఆలోచనలు కూడా స్పష్టంగా ఉండవు, అదృష్టం తక్కువగా ఉంటుంది, మరియు అనేక రకాల కష్టాలు, ఆందోళనలతో బాధపడుతుంటారు. అందువల్ల వారి స్థితి స్థిరంగా లేక, జీవితం గందరగోళంగా మారుతుంది.
శ్లోకపాఠం
భూరీణి భూరికర్మాణి శ్రోతవ్యాని విభాగశః ।
అతః సాధోఽత్ర యత్ సారం సముద్ధృత్య మనీషయా ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౧ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
భూరీణి భూరి కర్మాణి శ్రోతవ్యాని విభాగశః ।
అతః సాధో అత్ర యత్ సారం సముద్ధృత్య మనీషయా ॥
పదం - పదార్థం
భూరీణి : అనేకమైనవి; భూరి కర్మాణి : అనేక కర్మలు; శ్రోతవ్యాని : వినవలసినవి; విభాగశః : విభాగాలుగా; అతః : అందువలన; సాధో : ఓ సాధువా; అత్ర : ఇందులో; యత్ సారం : ఏది సారం అయితే; సముద్ధృత్య : వెలికి తీసి; మనీషయా : బుద్ధిచేత
యథాతథ అనువాదం
అనేకమైన కర్మలు విభాగాలుగా వినవలసినవి; అందువలన, ఓ సాధువా, ఇందులో ఏది సారమైతే, దానిని బుద్ధిచేత వెలికి తీసి.
సరళ భావం
వినవలసిన శాస్త్రాలు, చేయవలసిన కర్మలు అనేకంగా ఉండి విభిన్నంగా విభజించబడి ఉన్నాయి. అందువల్ల, ఓ సాధువా, వీటిలో నిజంగా మనుష్యునికి ఉపయోగపడే సారాంశం ఏమిటో నీ వివేకంతో ఎంపిక చేసి మాకు స్పష్టంగా చెప్పమని మేము కోరుతున్నాము.
శ్లోకపాఠం
సూత జానాసి భద్రం తే భగవాన్ సాత్వతాం పతిః ।
దేవక్యాం వసుదేవస్య జాతో యస్య చికీర్షయా ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౨ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
సూత జానాసి భద్రం తే భగవాన్ సాత్వతాం పతిః ।
దేవక్యాం వసుదేవస్య జాతః యస్య చికీర్షయా ॥
పదం - పదార్థం
సూత : ఓ సూతా; జానాసి : తెలిసికొనియున్నావు; భద్రం తే : నీకు మంగళము; భగవాన్ : భగవంతుడు; సాత్వతాం పతిః : సాత్వతుల అధిపతి; దేవక్యాం : దేవకిలో; వసుదేవస్య : వసుదేవుని; జాతః : జన్మించిన; యస్య : ఎవరిది; చికీర్షయా : కార్యసిద్ధి కొరకు
యథాతథ అనువాదం
ఓ సూతా, నీకు మంగళము, సాత్వతుల అధిపతియైన భగవంతుడు, వసుదేవుని దేవకిలో జన్మించినవాడు, ఆయన ఏ కార్యమును చేయదలచినదో, నీవు తెలిసికొనియున్నావు.
సరళ భావం
ఓ సూతా, నీకు మంగళం కలుగుగాక. సాత్వతుల అధిపతియైన శ్రీకృష్ణుడు వసుదేవుడు మరియు దేవకికి పుత్రుడిగా అవతరించినప్పుడు ఏ కార్యాలను సాధించాలనే సంకల్పంతో వచ్చాడో నీవు బాగా తెలిసినవాడివి. ఆయన అవతార లక్ష్యం మరియు దాని అంతరార్థాన్ని నీవు పూర్తిగా గ్రహించావని మేము భావిస్తున్నాము.
శ్లోకపాఠం
తన్నః శుశ్రూషమాణానాం అర్హస్యంగానువర్ణితుమ్ ।
యస్యావతారో భూతానాం క్షేమాయ చ భవాయ చ ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౩ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
తత్ నః శుశ్రూషమాణానాం అర్హసి అంగ అనువర్ణితుమ్ ।
యస్య అవతారః భూతానాం క్షేమాయ చ భవాయ చ ॥
పదం - పదార్థం
తత్ : దానిని; నః : మాకు; శుశ్రూషమాణానాం : వినదలచిన మాకు; అర్హసి : తగినవాడవు; అంగ : ఓ స్నేహితుడా; అనువర్ణితుమ్ : వివరించుటకు; యస్య : ఎవరిది; అవతారః : అవతారం; భూతానాం : భూతములకు; క్షేమాయ : క్షేమార్థము; చ : మరియు; భవాయ : అభ్యుదయార్థము; చ : మరియు
యథాతథ అనువాదం
వినదలచిన మాకు, ఓ స్నేహితుడా, దానిని వివరించుటకు నీవు తగినవాడవు; ఎవరిది అవతారం భూతముల క్షేమార్థమునకు మరియు అభ్యుదయార్థమునకు అయినదో.
సరళ భావం
ఓ సూతా, మేము శ్రద్ధతో వినదలచినవారమై ఉన్నాము; అందువల్ల సమస్త భూతాల క్షేమం మరియు అభ్యుదయం కోసం అవతరించిన భగవంతుని అవతార రహస్యాన్ని నీవు మాకు వివరించుటకు తగినవాడవు.
శ్లోకపాఠం
ఆపన్నః సంసృతిం ఘోరాం యన్నామ వివశో గృణన్ ।
తతః సద్యో విముచ్యేత యద్బిభేతి స్వయం భయం ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౪ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
ఆపన్నః సంసృతిమ్ ఘోరామ్ యత్ నామ వివశః గృణన్ ।
తతః సద్యః విముచ్యేత యత్ బిభేతి స్వయం భయం ॥
పదం - పదార్థం
ఆపన్నః : పొందినవాడు; సంసృతిమ్ : సంసారచక్రమును; ఘోరామ్ : భయంకరమైన; యత్ నామ : ఏ నామమును; వివశః : అసహాయస్థితిలో; గృణన్ : జపించుచు; తతః : దానివలన; సద్యః : వెంటనే; విముచ్యేత : విముక్తి పొందును; యత్ : ఎవరిదో; బిభేతి : భయపడును; స్వయం : స్వయంగా; భయం : భయం
యథాతథ అనువాదం
భయంకరమైన సంసారచక్రమును పొందినవాడు, ఏ నామమును అసహాయస్థితిలో జపించునో, దానివలన వెంటనే విముక్తి పొందును; ఎవరిదో నామమునకు స్వయంగా భయమే భయపడును.
సరళ భావం
ఈ భయంకరమైన సంసారచక్రంలో చిక్కుకొని అసహాయ స్థితిలో ఉన్నవాడు, భగవంతుని నామాన్ని జపిస్తే వెంటనే బంధనాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు. ఆ నామానికి అంతటి శక్తి ఉంది కాబట్టి, భయమే దానిని చూసి భయపడుతుంది; అటువంటి మహిమాన్వితమైన నామస్మరణ మనుష్యుని రక్షిస్తుంది.
శ్లోకపాఠం
యత్ పాదసంశ్రయాః సూత మునయః ప్రశమాయనాః ।
సద్యః పునంత్యుపస్పృష్టాః స్వర్ధున్యాపోఽనుసేవయా ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౫ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
యత్ పాద సంశ్రయాః సూత మునయః ప్రశమాయనాః ।
సద్యః పునంతి ఉపస్పృష్టాః స్వర్ధున్యాః అపః అనుసేవయా ॥
పదం - పదార్థం
యత్ : ఎవరిది; పాద సంశ్రయాః : పాదములను ఆశ్రయించినవారు; సూత : ఓ సూతా; మునయః : మునులు; ప్రశమాయనాః : శాంత స్వభావముగలవారు; సద్యః : వెంటనే; పునంతి : పవిత్రపరచుదురు; ఉపస్పృష్టాః : స్పర్శించినవారు; స్వర్ధున్యాః అపః : గంగాజలములు; అనుసేవయా : సేవించుటచేత
యథాతథ అనువాదం
ఓ సూతా, ఎవరి పాదములను ఆశ్రయించిన మునులు శాంత స్వభావముగలవారై ఉన్నారో, వారు స్పర్శించినవారు వెంటనే పవిత్రమగుదురు; గంగాజలములను సేవించుటచేత కూడా అట్లే పవిత్రత కలుగును.
సరళ భావం
ఓ సూతా, భగవంతుని పాదాలను ఆశ్రయించిన మునులు శాంతస్వభావంతో నిండినవారై ఉంటారు. అలాంటి మహనీయులను స్పర్శించినవారు వెంటనే పవిత్రతను పొందుతారు. గంగాజలాన్ని సేవించినప్పుడు కలిగే పవిత్రతలాంటి ఫలితమే, ఈ మహర్షుల సన్నిధి మరియు స్పర్శ ద్వారా కూడా సులభంగా లభిస్తుంది.
శ్లోకపాఠం
కో వా భగవతస్తస్య పుణ్యశ్లోకేడ్య కర్మణః ।
శుద్ధికామో న శృణుయాద్ యశః కలిమలాపహమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౬ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
కః వా భగవతః తస్య పుణ్య శ్లోక ఇడ్య కర్మణః ।
శుద్ధి కామః న శృణుయాత్ యశః కలి మల అపహమ్ ॥
పదం - పదార్థం
కః : ఎవరు; వా : అయితే; భగవతః : భగవంతుని; తస్య : ఆయన యొక్క; పుణ్య శ్లోక ఇడ్య కర్మణః : పుణ్యశ్లోకాలచే స్తుతింపబడిన కార్యముల; శుద్ధి కామః : శుద్ధిని కోరువాడు; న శృణుయాత్ : వినకూడదు; యశః : కీర్తిని; కలి మల అపహమ్ : కలియుగపు మలమును తొలగించునది
యథాతథ అనువాదం
ఎవరు అయితే భగవంతుని, పుణ్యశ్లోకాలచే స్తుతింపబడిన ఆయన కార్యముల కీర్తిని, కలియుగపు మలమును తొలగించునదైన దానిని, శుద్ధిని కోరువాడు వినకూడదు?
సరళ భావం
భగవంతుని పుణ్యమైన కార్యాలు మరియు కీర్తి కలియుగపు అపవిత్రతను తొలగించే శక్తి కలిగినవి. అటువంటి పవిత్రతను పొందాలనుకునే వ్యక్తి ఆయన మహిమలను ఎందుకు వినకూడదు? నిజంగా, శుద్ధిని కోరుకునే ప్రతి ఒక్కరూ భగవంతుని కీర్తిని శ్రద్ధతో వినాలి.
శ్లోకపాఠం
తస్య కర్మాణ్యుదారాణి పరిగీతాని సూరిభిః ।
బ్రూహి నః శ్రద్ధధానానాం లీలయా దధతః కలాః ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౭ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
తస్య కర్మాణి ఉదారాణి పరిగీతాని సూరిభిః ।
బ్రూహి నః శ్రద్ధ ధానానాం లీలయా దధతః కలాః ॥
పదం - పదార్థం
తస్య : ఆయన యొక్క; కర్మాణి : కార్యములు; ఉదారాణి : మహిమాన్వితమైనవి; పరిగీతాని : గానించబడినవి; సూరిభిః : మహర్షులచే; బ్రూహి : చెప్పుము; నః : మాకు; శ్రద్ధ ధానానాం : శ్రద్ధగలవారమై ఉన్న మాకు; లీలయా : లీలతో; దధతః : ధరించుచున్న; కలాః : అవతారాంశములను
యథాతథ అనువాదం
ఆయన యొక్క మహిమాన్వితమైన కార్యములు మహర్షులచే గానించబడినవి; లీలతో అవతారాంశములను ధరించుచున్న ఆయన విషయమును, శ్రద్ధగలవారమై ఉన్న మాకు చెప్పుము.
సరళ భావం
భగవంతుని మహిమాన్వితమైన కార్యాలు మహర్షులచే గానించబడి మహిమగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. వివిధ అవతారరూపాలను లీలగా స్వీకరించే ఆయన ఆ దివ్య కార్యాలను, శ్రద్ధతో వినదలచిన మాకు వివరంగా చెప్పమని మేము కోరుతున్నాము.
శ్లోకపాఠం
అథాఖ్యాహి హరేః ధీమన్ అవతారకథాః శుభాః ।
లీలా విదధతః స్వైరమ్ ఈశ్వరస్యాత్మమాయయా ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౮ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
అథ ఆఖ్యాహి హరేః ధీమన్ అవతార కథాః శుభాః ।
లీలా విదధతః స్వైరమ్ ఈశ్వరస్య ఆత్మ మాయయా ॥
పదం - పదార్థం
అథ : ఇక; ఆఖ్యాహి : వివరించుము; హరేః : హరి యొక్క; ధీమన్ : ఓ ధీమంతుడా; అవతార కథాః : అవతార కథలను; శుభాః : శుభమైనవి; లీలా విదధతః : లీలలను ఆచరించుచున్న; స్వైరమ్ : స్వేచ్ఛగా; ఈశ్వరస్య : ఈశ్వరుని; ఆత్మ మాయయా : తన మాయచేత
యథాతథ అనువాదం
ఇక, ఓ ధీమంతుడా, హరి యొక్క శుభమైన అవతారకథలను వివరించుము; తన మాయచేత స్వేచ్ఛగా లీలలను ఆచరించుచున్న ఈశ్వరుని విషయమును.
సరళ భావం
ఓ ధీమంతుడా, ఇప్పుడు భగవంతుడైన హరి తన స్వమాయశక్తితో స్వేచ్ఛగా ఆచరించే దివ్య లీలలతో కూడిన శుభమైన అవతారకథలను మాకు వివరించుము. ఆయన అవతారాలు ఎలా జరుగుతాయి, వాటి ద్వారా లోకానికి ఏమి మేలుకలుగుతుందో వినాలని మేము ఆసక్తిగా కోరుతున్నాము.
శ్లోకపాఠం
వయం తు న వితృప్యామ ఉత్తమశ్లోక విక్రమే ।
యచ్చృణ్వతాం రసజ్ఞానాం స్వాదు స్వాదు పదే పదే ॥
॥ ౦౧.౦౧.౧౯ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
వయం తు న వితృప్యామ ఉత్తమ శ్లోక విక్రమే ।
యత్ శృణ్వతాం రస జ్ఞానాం స్వాదు స్వాదు పదే పదే ॥
పదం - పదార్థం
వయం : మేము; తు : అయితే; న వితృప్యామ : తృప్తి చెందము; ఉత్తమ శ్లోక విక్రమే : ఉత్తమశ్లోకుని వీర్యకథలలో; యత్ : ఏది; శృణ్వతాం : వినుచున్నవారికి; రస జ్ఞానాం : రసజ్ఞులకు; స్వాదు స్వాదు : తియ్యగా తియ్యగా; పదే పదే : ప్రతి పదములోను
యథాతథ అనువాదం
మేము అయితే ఉత్తమశ్లోకుని వీర్యకథలలో తృప్తి చెందము; వినుచున్న రసజ్ఞులకు ప్రతి పదములోను తియ్యగా తియ్యగా అనిపించేది.
సరళ భావం
భగవంతుని మహిమలను, లీలలను వినడంలో మాకు ఎప్పటికీ తృప్తి కలగదు. ఆ కథలు వినేవారికి, ముఖ్యంగా రసజ్ఞులకు, ప్రతి పదమూ మరింత మధురంగా అనిపిస్తూ ఉంటుంది; అందువల్ల వాటిని మళ్లీ మళ్లీ వినాలనే ఆసక్తి కలుగుతుంది.
శ్లోకపాఠం
కృతవాన్ కిల కర్మాణి సహ రామేణ కేశవః ।
అతి మర్త్యాని భగవాన్ గూఢః కపటమానుషః ॥
॥ ౦౧.౦౧.౨౦ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
కృతవాన్ కిల కర్మాణి సహ రామేణ కేశవః ।
అతి మర్త్యాని భగవాన్ గూఢః కపట మానుషః ॥
పదం - పదార్థం
కృతవాన్ : చేసెను; కిల : నిశ్చయంగా; కర్మాణి : కార్యములు; సహ రామేణ : రామునితో కలిసి; కేశవః : కేశవుడు; అతి మర్త్యాని : మానవాతీతమైన; భగవాన్ : భగవంతుడు; గూఢః : గుప్తముగా ఉన్న; కపట మానుషః : మానవునిగా కనిపించినవాడు
యథాతథ అనువాదం
కేశవుడు రామునితో కలిసి నిశ్చయంగా కార్యములను చేసెను; భగవంతుడు మానవాతీతమైన వాటిని, గుప్తముగా మానవునిగా కనిపించుచు ఆచరించెను.
సరళ భావం
భగవంతుడైన కేశవుడు, బలరాముడితో కలిసి అనేక దివ్య కార్యాలను ఆచరించాడు. బయటకు సాధారణ మనిషిలా కనిపించినా, ఆయన చేసిన కార్యాలు మానవ శక్తికి అతీతమైనవి. తన దివ్య స్వరూపాన్ని గోప్యంగా ఉంచుకొని, మానవరూపంలో లీలలను ప్రదర్శించాడు.
శ్లోకపాఠం
కలిమాగతమాజ్ఞాయ క్షేత్రేఽస్మిన్ వైష్ణవే వయమ్ ।
ఆసీనా దీర్ఘసత్రేణ కథాయాం సక్షణా హరేః ॥
॥ ౦౧.౦౧.౨౧ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
కలిమ్ ఆగతమ్ ఆజ్ఞాయ క్షేత్రే అస్మిన్ వైష్ణవే వయమ్ ।
ఆసీనాః దీర్ఘ సత్రేణ కథాయామ్ సక్షణాః హరేః ॥
పదం - పదార్థం
కలిమ్ : కలియుగమును; ఆగతమ్ : వచ్చియున్నదని; ఆజ్ఞాయ : తెలిసికొని; క్షేత్రే అస్మిన్ వైష్ణవే : ఈ వైష్ణవక్షేత్రములో; వయమ్ : మేము; ఆసీనాః : కూర్చొని; దీర్ఘ సత్రేణ : దీర్ఘసత్రయాగముతో; కథాయామ్ : కథలో; సక్షణాః : అవకాశమును పొందినవారు; హరేః : హరి యొక్క
యథాతథ అనువాదం
కలియుగము వచ్చియున్నదని తెలిసికొని, ఈ వైష్ణవక్షేత్రములో మేము కూర్చొని, దీర్ఘసత్రయాగముతో, హరి కథలను వినుటకు అవకాశము పొందినవారమై ఉన్నాము.
సరళ భావం
కలియుగం ప్రారంభమైందని గ్రహించి, మేము ఈ పవిత్రమైన వైష్ణవక్షేత్రంలో సమకూరి, దీర్ఘకాల యజ్ఞాన్ని ఆచరిస్తూ, శ్రీహరి కథలను వినే అరుదైన అవకాశాన్ని పొందినవారమై ఉన్నాము. ఆ కథల ద్వారా ఆధ్యాత్మిక శ్రేయస్సును పొందాలని మేము ప్రయత్నిస్తున్నాము.
శ్లోకపాఠం
త్వం నః సందర్శితో ధాత్రా దుస్తరం నిస్తితీర్షతామ్ ।
కలిం సత్త్వహరం పుంసాం కర్ణధార ఇవార్ణవమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౧.౨౨ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
త్వమ్ నః సందర్శితః ధాత్రా దుస్తరం నిస్తితీర్షతామ్ ।
కలిమ్ సత్త్వ హరం పుంసాం కర్ణ ధారః ఇవ అర్ణవమ్ ॥
పదం - పదార్థం
త్వమ్ : నీవు; నః : మాకు; సందర్శితః : దర్శింపబడినవాడు; ధాత్రా : సృష్టికర్తచేత; దుస్తరం : దాటుటకు కష్టమైన; నిస్తితీర్షతామ్ : దాటదలచినవారికి; కలిమ్ : కలియుగమును; సత్త్వ హరం : సత్త్వగుణమును హరించునది; పుంసాం : మనుష్యుల; కర్ణ ధారః : నావికుడు; ఇవ : వలె; అర్ణవమ్ : సముద్రమును
యథాతథ అనువాదం
నీవు మాకు సృష్టికర్తచేత దర్శింపబడినవాడవు, దాటుటకు కష్టమైన కలియుగమును దాటదలచిన మనుష్యులకు, సత్త్వగుణమును హరించునదైన కలియుగ సముద్రమును దాటించు నావికుడివలె.
సరళ భావం
ఓ సూతా, దాటుటకు కష్టమైన కలియుగ సముద్రాన్ని దాటాలని కోరుకునే మాకు నీవు సృష్టికర్తచేత మార్గదర్శిగా లభించినవాడివి. ఈ కలియుగం మనుష్యులలోని సత్త్వగుణాన్ని తగ్గిస్తూ వారిని దారితప్పిస్తుంది; అటువంటి పరిస్థితిలో నీవు నావికుడిలా మమ్మల్ని సురక్షితంగా దాటించగలవాడివి.
శ్లోకపాఠం
బ్రూహి యోగేశ్వరే కృష్ణే బ్రహ్మణ్యే ధర్మవర్మణి ।
స్వాం కాష్ఠామధునోపేతే ధర్మః కం శరణం గతః ॥
॥ ౦౧.౦౧.౨౩ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
బ్రూహి యోగేశ్వరే కృష్ణే బ్రహ్మణ్యే ధర్మ వర్మణి ।
స్వామ్ కాష్ఠామ్ అధునా ఉపేతే ధర్మః కమ్ శరణమ్ గతః ॥
పదం - పదార్థం
బ్రూహి : చెప్పుము; యోగేశ్వరే కృష్ణే : యోగేశ్వరుడైన శ్రీకృష్ణునిలో; బ్రహ్మణ్యే : బ్రాహ్మణులకు అనుకూలుడైన; ధర్మ వర్మణి : ధర్మరక్షకుడైన; స్వామ్ కాష్ఠామ్ : తన పరమస్థానమును; అధునా ఉపేతే : ఇప్పుడు చేరినప్పుడు; ధర్మః : ధర్మము; కమ్ శరణమ్ : ఎవరిని ఆశ్రయముగా; గతః : పొందినది
యథాతథ అనువాదం
చెప్పుము, యోగేశ్వరుడైన శ్రీకృష్ణుడు, బ్రాహ్మణులకు అనుకూలుడైన, ధర్మరక్షకుడైన ఆయన తన పరమస్థానమును ఇప్పుడు చేరినప్పుడు, ధర్మము ఎవరిని ఆశ్రయముగా పొందినది.
సరళ భావం
ఓ సూతా, యోగేశ్వరుడైన శ్రీకృష్ణుడు, బ్రాహ్మణులకు అనుకూలుడై ధర్మాన్ని రక్షించిన ఆయన ఇప్పుడు తన దివ్యస్థానానికి వెళ్లిన తరువాత, ఈ లోకంలో ధర్మం ఎవరిని ఆశ్రయంగా పొందిందో మాకు తెలియజేయమని మేము కోరుతున్నాము.
అధ్యాయ సమాప్తి శ్లోకపాఠం
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహా పురాణే పారమేశ్వర్యాం సంహితాయామ్ ।
ప్రథమ స్కంధే నైమిశారణ్యే ఋషీణాం ప్రశ్నే ప్రథమః అధ్యాయః ॥
॥ ౦౧.౦౧ ॥
శ్రవణం
పదవిచ్ఛేదం
ఇతి శ్రీమత్ భాగవతే మహా పురాణే పారమేశ్వర్యాం సంహితాయామ్ ।
ప్రథమ స్కంధే నైమిశారణ్యే ఋషీణాం ప్రశ్నే ప్రథమః అధ్యాయః ॥
పదం - పదార్థం
ఇతి : ఈ విధంగా; శ్రీమత్ భాగవతే : శ్రీమద్భాగవతంలో; మహా పురాణే : మహాపురాణంలో; పారమేశ్వర్యాం సంహితాయామ్ : పరమేశ్వరునికి సంబంధించిన సంహితలో; ప్రథమ స్కంధే : ప్రథమ స్కంధంలో; నైమిశారణ్యే : నైమిశారణ్యంలో; ఋషీణాం : ఋషుల; ప్రశ్నే : ప్రశ్నలో; ప్రథమః అధ్యాయః : ప్రథమ అధ్యాయం
యథాతథ అనువాదం
ఈ విధంగా, శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలోని పారమేశ్వర్య సంహితలో, ప్రథమ స్కంధంలో, నైమిశారణ్యంలో ఋషుల ప్రశ్నలో ప్రథమ అధ్యాయం.
సరళ భావం
ఇది శ్రీమద్భాగవతం యొక్క ప్రథమ స్కంధంలో, నైమిశారణ్యంలో ఋషులు తమ ప్రశ్నలను ఉంచిన ప్రథమ అధ్యాయం ఇక్కడ సమాప్తమవుతుందని సూచిస్తుంది.
“విచారణ ప్రారంభమైతే, సత్యం ప్రత్యక్షమవుతుంది.”
