ŚrīmadBhāgavatam | Parāyaṇam
Canto 01 | Chapter 11
Śrī Kṛṣṇa’s Arrival in Dvārakā
(As Śrī Kṛṣṇa reaches Dvārakā and announces His arrival with the sound of His conch, the residents of Dvārakā, who have been awaiting Him in separation, joyfully welcome Him. Receiving the loving affection of His relatives, mothers and wives, He conducts Himself like a human being, yet the chapter reveals Him as Parameśvara, transcendental to the qualities of material nature.)
Chapter introduction
In the Eleventh Chapter, Śrī Kṛṣṇa, having departed from Hastināpura, passes through various regions and reaches Dvārakā. As soon as He blows the Pāñcajanya to announce His arrival, the residents of Dvārakā set out to welcome Him with immense joy. Beholding their beloved Bhagavān after a long time, they praise Him with loving devotion and express that His presence itself is their supreme refuge. Śrī Kṛṣṇa, in turn, receives all those who have come to see Him in a manner appropriate to each of them and then enters the city of Dvārakā.
Thus, this chapter movingly presents the immense joy that Bhagavān’s arrival brings to the hearts of His devotees, and how devotees experience Him as their supreme refuge while regarding Him as their most intimate beloved. At the same time, the chapter beautifully reflects Śrī Kṛṣṇa’s affection for His devotees, the exclusive love of the residents of Dvārakā, and the profound bond of love between Bhagavān and His devotees.
Ślokapāṭham
prathama skandhe ekādaśo’dhyāyaḥ ॥
ānartān sa upavrajya svṛddhān janapadān svakān ।
dadhmau daravaraṁ teṣāṁ viṣādaṁ śamayanniva ॥
॥ 01.11.01 ॥
’pyurukramasyādharaśoṇaśoṇimā ।
dādhmāyamānaḥ karakañjasampuṭe
yathābjakhaṇḍe kalahaṁsa utsvanaḥ ॥
॥ 01.11.02 ॥
pratyudyayuḥ prajāḥ sarvā bhartṛdarśanalālasāḥ ॥
॥ 01.11.03 ॥
ātmārāmaṁ pūrṇakāmam nijalābhena nityadā ॥
॥ 01.11.04 ॥
pitaraṁ sarvasuhṛdam avitāramivārbhakāḥ ॥
॥ 01.11.05 ॥
viriñcavairiñcya surendravanditam ।
parāyaṇaṁ kṣemamihecchatāṁ param
na yatra kālaḥ prabhavet paraḥ prabhuḥ ॥
॥ 01.11.06 ॥
tvameva mātātha suhṛtpatiḥ pitā ।
tvaṁ sadgururnaḥ paramaṁ ca daivatam
yasyānuvṛtyā kṛtino babhūvima ॥
॥ 01.11.07 ॥
traiviṣṭapānāmapi dūradarśanam ।
premasmitasnigdha nirīkṣaṇānanam
paśyema rūpaṁ tava sarvasaubhagam ॥
॥ 01.11.08 ॥
kurūn madhūn vātha suhṛddidṛkṣayā ।
tatrābdakoṭipratimaḥ kṣaṇo bhavet
raviṁ vinākṣṇoriva nastavācyuta ॥
॥ 01.11.09 ॥
prasannadṛṣṭyākhila tāpaśoṣaṇam ।
jīvema te sundarahāsaśobhitam
apaśyamānā vadanaṁ manoharam ॥
॥ 01.11.10 ॥
śṛṇvāno’nugrahaṁ dṛṣṭyā vitanvan prāviśat puram ॥
॥ 01.11.11 ॥
ātmatulyabalairguptāṁ nāgairbhogavatīmiva ॥
॥ 01.11.12 ॥
udyānopavanārāmairvṛtapadmākaraśriyam ॥
॥ 01.11.13 ॥
citradhvajapatākāgrairantaḥ pratihatātapām ॥
॥ 01.11.14 ॥
siktāṁ gandhajalairuptāṁ phalapuṣpākṣatāṅkuraiḥ ॥
॥ 01.11.15 ॥
alaṅkṛtāṁ pūrṇakumbhaiḥ balibhirdhūpadīpakaiḥ ॥
॥ 01.11.16 ॥
akrūraścograsenaśca rāmaścādbhutavikramaḥ ॥
॥ 01.11.17 ॥
praharṣavegocchaśitaśayanāsanabhojanāḥ ॥
॥ 01.11.18 ॥
śaṅkhatūryaninādena brahmaghoṣeṇa cādṛtāḥ ॥
॥ 01.11.19 ॥
vāramukhyāśca śataśo yānaistaddarśanotsukāḥ ॥
॥ 01.11.20 ॥
naṭanartakagandharvāḥ sūtamāgadhavandinaḥ ॥
॥ 01.11.21 ॥
bhagavāṁstatra bandhūnāṁ paurāṇāmanuvartinām ॥
॥ 01.11.22 ॥
prahvābhivādanāśleṣakarasparśasmitekṣaṇaiḥ ॥
॥ 01.11.23 ॥
svayaṁ ca gurubhirvipraiḥ sadāraiḥ sthavirairapi ॥
॥ 01.11.24 ॥
rājamārgaṁ gate kṛṣṇe dvārakāyāḥ kulastriyaḥ ॥
॥ 01.11.25 ॥
nityaṁ nirīkṣamāṇānāṁ yadapi dvārakaukasām ॥
॥ 01.11.26 ॥
śriyo nivāso yasyoraḥ pānapātraṁ mukhaṁ dṛśām ॥
॥ 01.11.27 ॥
॥ 01.11.28 ॥
prasūnavarṣairabhivarṣitaḥ pathi ।
piśaṅgavāsā vanamālayā babhau
ghano yathārkoḍupacāpavaidyutaiḥ ॥
॥ 01.11.29 ॥
vavande śirasā sapta devakīpramukhā mudā ॥
॥ 01.11.30 ॥
harṣavihvalitātmānaḥ siṣicurnetrajairjalaiḥ ॥
॥ 01.11.31 ॥
prāsādā yatra patnīnāṁ sahasrāṇi ca ṣoḍaśa ॥
॥ 01.11.32 ॥
vilokya sañjātamanomahotsavāḥ ।
uttasthurārāt sahasāsanāśayāt
sākaṁ vratairvrīḍitalocanānanāḥ ॥
॥ 01.11.33 ॥
durantabhāvāḥ parirebhire patim ।
niruddhamapyāsravadambu netrayoḥ
vilajjatīnāṁ bhṛguvarya vaiklabāt ॥
॥ 01.11.34 ॥
tathāpi tasyāṅghriyugaṁ navaṁ navam ।
pade pade kā virameta tatpadāt
calāpi yacchrīrna jahāti karhicit ॥
॥ 01.11.35 ॥
akṣauhiṇībhiḥ parivṛttatejasām ।
vidhāya vairaṁ śvasano yathānalam
mitho vadhenoparato nirāyudhaḥ ॥
॥ 01.11.36 ॥
reme strīratnakūṭastho bhagavān prākṛto yathā ॥
॥ 01.11.37 ॥
vrīḍāvalokanihato madano’pi yāsām ।
sammuhya cāpamajahāt pramadottamāstā
yasyendriyaṁ vimathituṁ kuhakairna śekuḥ ॥
॥ 01.11.38 ॥
ātmaupamyena manujaṁ vyāpṛṇvānaṁ yato’budhaḥ ॥
॥ 01.11.39 ॥
na yujyate sadātmasthaiḥ yathā buddhistadāśrayā ॥
॥ 01.11.40 ॥
apramāṇavido bhartuḥ īśvaraṁ matayo yathā ॥
॥ 01.11.41 ॥
prathamaskandhe ekādaśo’dhyāyaḥ ॥
Other Study Paths | Canto 01 | Chapter 11
Adhyayanam | Bhāvārtham | Sāram | Sārāmśam
