ŚrīmadBhāgavatam | Parāyaṇam

Canto 01 | Chapter 11

Śrī Kṛṣṇa’s Arrival in Dvārakā

(As Śrī Kṛṣṇa reaches Dvārakā and announces His arrival with the sound of His conch, the residents of Dvārakā, who have been awaiting Him in separation, joyfully welcome Him. Receiving the loving affection of His relatives, mothers and wives, He conducts Himself like a human being, yet the chapter reveals Him as Parameśvara, transcendental to the qualities of material nature.)

Chapter introduction

In the Eleventh Chapter, Śrī Kṛṣṇa, having departed from Hastināpura, passes through various regions and reaches Dvārakā. As soon as He blows the Pāñcajanya to announce His arrival, the residents of Dvārakā set out to welcome Him with immense joy. Beholding their beloved Bhagavān after a long time, they praise Him with loving devotion and express that His presence itself is their supreme refuge. Śrī Kṛṣṇa, in turn, receives all those who have come to see Him in a manner appropriate to each of them and then enters the city of Dvārakā.

Thus, this chapter movingly presents the immense joy that Bhagavān’s arrival brings to the hearts of His devotees, and how devotees experience Him as their supreme refuge while regarding Him as their most intimate beloved. At the same time, the chapter beautifully reflects Śrī Kṛṣṇa’s affection for His devotees, the exclusive love of the residents of Dvārakā, and the profound bond of love between Bhagavān and His devotees.

Ślokapāṭham

atha śrīmadbhāgavata parāyaṇam ।
prathama skandhe ekādaśo’dhyāyaḥ ॥
 
(sūta uvāca)
ānartān sa upavrajya svṛddhān janapadān svakān ।
dadhmau daravaraṁ teṣāṁ viṣādaṁ śamayanniva ॥
॥ 01.11.01 ॥
sa uccakāśe dhavalodaro daro
’pyurukramasyādharaśoṇaśoṇimā ।
dādhmāyamānaḥ karakañjasampuṭe
yathābjakhaṇḍe kalahaṁsa utsvanaḥ ॥
॥ 01.11.02 ॥
tamupaśrutya ninadaṁ jagadbhayabhayāvaham ।
pratyudyayuḥ prajāḥ sarvā bhartṛdarśanalālasāḥ ॥
॥ 01.11.03 ॥
tatropanītabalayo raverdīpamivādṛtāḥ ।
ātmārāmaṁ pūrṇakāmam nijalābhena nityadā ॥
॥ 01.11.04 ॥
prītyutphullamukhāḥ procuḥ harṣagadgadayā girā ।
pitaraṁ sarvasuhṛdam avitāramivārbhakāḥ ॥
॥ 01.11.05 ॥
natāḥ sma te nātha sadāṅghripaṅkajam
viriñcavairiñcya surendravanditam ।
parāyaṇaṁ kṣemamihecchatāṁ param
na yatra kālaḥ prabhavet paraḥ prabhuḥ ॥
॥ 01.11.06 ॥
bhavāya nastvaṁ bhava viśvabhāvana
tvameva mātātha suhṛtpatiḥ pitā ।
tvaṁ sadgururnaḥ paramaṁ ca daivatam
yasyānuvṛtyā kṛtino babhūvima ॥
॥ 01.11.07 ॥
aho sanāthā bhavatā sma yadvayam
traiviṣṭapānāmapi dūradarśanam ।
premasmitasnigdha nirīkṣaṇānanam
paśyema rūpaṁ tava sarvasaubhagam ॥
॥ 01.11.08 ॥
yarhyambujākṣāpasasāra bho bhavān
kurūn madhūn vātha suhṛddidṛkṣayā ।
tatrābdakoṭipratimaḥ kṣaṇo bhavet
raviṁ vinākṣṇoriva nastavācyuta ॥
॥ 01.11.09 ॥
kathaṁ vayaṁ nātha ciroṣite tvayi
prasannadṛṣṭyākhila tāpaśoṣaṇam ।
jīvema te sundarahāsaśobhitam
apaśyamānā vadanaṁ manoharam ॥
॥ 01.11.10 ॥
iti codīritā vācaḥ prajānāṁ bhaktavatsalaḥ ।
śṛṇvāno’nugrahaṁ dṛṣṭyā vitanvan prāviśat puram ॥
॥ 01.11.11 ॥
madhubhojadaśārhārha kukurāndhakavṛṣṇibhiḥ ।
ātmatulyabalairguptāṁ nāgairbhogavatīmiva ॥
॥ 01.11.12 ॥
sarvartusarvavibhavapuṇyavṛkṣalatāśramaiḥ ।
udyānopavanārāmairvṛtapadmākaraśriyam ॥
॥ 01.11.13 ॥
gopuradvāramārgeṣu kṛtakautukatoraṇām ।
citradhvajapatākāgrairantaḥ pratihatātapām ॥
॥ 01.11.14 ॥
sammārjitamahāmārgarathyāpaṇakacatvarām ।
siktāṁ gandhajalairuptāṁ phalapuṣpākṣatāṅkuraiḥ ॥
॥ 01.11.15 ॥
dvāri dvāri gṛhāṇāṁ ca dadhyakṣata phalekṣubhiḥ ।
alaṅkṛtāṁ pūrṇakumbhaiḥ balibhirdhūpadīpakaiḥ ॥
॥ 01.11.16 ॥
niśamya preṣṭhamāyāntaṁ vasudevo mahāmanāḥ ।
akrūraścograsenaśca rāmaścādbhutavikramaḥ ॥
॥ 01.11.17 ॥
pradyumnaścārudeṣṇaśca sāmbo jāmbavatīsutaḥ ।
praharṣavegocchaśitaśayanāsanabhojanāḥ ॥
॥ 01.11.18 ॥
vāraṇendraṁ puraskṛtya brāhmaṇaiḥ sasumaṅgalaiḥ ।
śaṅkhatūryaninādena brahmaghoṣeṇa cādṛtāḥ ॥
॥ 01.11.19 ॥
pratyujjagmū rathairhṛṣṭāḥ praṇayāgatasādhvasāḥ ।
vāramukhyāśca śataśo yānaistaddarśanotsukāḥ ॥
॥ 01.11.20 ॥
lasatkuṇḍalanirbhātakapolavadanaśriyaḥ ।
naṭanartakagandharvāḥ sūtamāgadhavandinaḥ ॥
॥ 01.11.21 ॥
gāyanti cottamaślokacaritānyadbhutāni ca ।
bhagavāṁstatra bandhūnāṁ paurāṇāmanuvartinām ॥
॥ 01.11.22 ॥
yathāvidhyupasaṅgamya sarveṣāṁ mānamādadhat ।
prahvābhivādanāśleṣakarasparśasmitekṣaṇaiḥ ॥
॥ 01.11.23 ॥
āśvāsya cāśvapākebhyaḥ varaiścābhimatairvibhuḥ ।
svayaṁ ca gurubhirvipraiḥ sadāraiḥ sthavirairapi ॥
॥ 01.11.24 ॥
āśīrbhiryujyamāno’nyaiḥ vandibhiścāviśat puram ।
rājamārgaṁ gate kṛṣṇe dvārakāyāḥ kulastriyaḥ ॥
॥ 01.11.25 ॥
harmyāṇyāruruhurvipra tadīkṣaṇamahotsavāḥ ।
nityaṁ nirīkṣamāṇānāṁ yadapi dvārakaukasām ॥
॥ 01.11.26 ॥
naiva tṛpyanti hi dṛśaḥ śriyo dhāmāṅgamacyutam ।
śriyo nivāso yasyoraḥ pānapātraṁ mukhaṁ dṛśām ॥
॥ 01.11.27 ॥
bāhavo lokapālānāṁ sāraṅgāṇāṁ padāmbujam ॥
॥ 01.11.28 ॥
sitātapatravyajanairupaskṛtaḥ
prasūnavarṣairabhivarṣitaḥ pathi ।
piśaṅgavāsā vanamālayā babhau
ghano yathārkoḍupacāpavaidyutaiḥ ॥
॥ 01.11.29 ॥
praviṣṭastu gṛhaṁ pitroḥ pariṣvaktaḥ svamātṛbhiḥ ।
vavande śirasā sapta devakīpramukhā mudā ॥
॥ 01.11.30 ॥
tāḥ putramaṅkamāropya snehasnutapayodharāḥ ।
harṣavihvalitātmānaḥ siṣicurnetrajairjalaiḥ ॥
॥ 01.11.31 ॥
athāviśat svabhavanam sarvakāmamanuttamam ।
prāsādā yatra patnīnāṁ sahasrāṇi ca ṣoḍaśa ॥
॥ 01.11.32 ॥
patnyaḥ patiṁ proṣya gṛhānupāgatam
vilokya sañjātamanomahotsavāḥ ।
uttasthurārāt sahasāsanāśayāt
sākaṁ vratairvrīḍitalocanānanāḥ ॥
॥ 01.11.33 ॥
tamātmajairdṛṣṭibhirantarātmanā
durantabhāvāḥ parirebhire patim ।
niruddhamapyāsravadambu netrayoḥ
vilajjatīnāṁ bhṛguvarya vaiklabāt ॥
॥ 01.11.34 ॥
yadyapyasau pārśvagato rahogataḥ
tathāpi tasyāṅghriyugaṁ navaṁ navam ।
pade pade kā virameta tatpadāt
calāpi yacchrīrna jahāti karhicit ॥
॥ 01.11.35 ॥
evaṁ nṛpāṇāṁ kṣitibhārajanmanām
akṣauhiṇībhiḥ parivṛttatejasām ।
vidhāya vairaṁ śvasano yathānalam
mitho vadhenoparato nirāyudhaḥ ॥
॥ 01.11.36 ॥
sa eṣa naraloke’smin avatīrṇaḥ svamāyayā ।
reme strīratnakūṭastho bhagavān prākṛto yathā ॥
॥ 01.11.37 ॥
uddāmabhāvapiśunāmalavalguhāsa
vrīḍāvalokanihato madano’pi yāsām ।
sammuhya cāpamajahāt pramadottamāstā
yasyendriyaṁ vimathituṁ kuhakairna śekuḥ ॥
॥ 01.11.38 ॥
tamayaṁ manyate lokaḥ hyasaṅgamapi saṅginam ।
ātmaupamyena manujaṁ vyāpṛṇvānaṁ yato’budhaḥ ॥
॥ 01.11.39 ॥
etadīśanamīśasya prakṛtistho’pi tadguṇaiḥ ।
na yujyate sadātmasthaiḥ yathā buddhistadāśrayā ॥
॥ 01.11.40 ॥
taṁ menire’balā mūḍhāḥ straiṇaṁ cānuvrataṁ rahaḥ ।
apramāṇavido bhartuḥ īśvaraṁ matayo yathā ॥
॥ 01.11.41 ॥
 
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṁsyāṁ saṁhitāyām ।
prathamaskandhe ekādaśo’dhyāyaḥ ॥

Other Study Paths | Canto 01 | Chapter 11

Click a śloka or play the audio
Scroll to Top