ŚrīmadBhāgavatam | Parāyaṇam

Canto 01 | Chapter 08

Protection of Parīkṣit in the Womb by Śrī Kṛṣṇa

(Uttarā’s prayer for protection from Aśvatthāmā’s brahmāstra; preservation of the Pāṇḍava dynasty by the grace of Śrī Kṛṣṇa; Kuntīdevī’s prayers; Dharmarāja’s remorse over the destruction of relatives in the war)

Chapter introduction

The Eighth Chapter describes some of the most touching and spiritually profound events that took place in the period following the war. Seeking protection from the brahmāstra released by Aśvatthāmā with the intention of annihilating the Pāṇḍava dynasty by targeting the unborn Parīkṣit, Uttarādevī takes refuge in Śrī Kṛṣṇa. The Lord, who is affectionate towards His devotees, covers and protects the unborn Parīkṣit by His divine power. Thereafter, Kuntīdevī expresses, through profound prayers, the glory of the Lord, His mercy towards His devotees, and the greatness of remembrance of the Lord that arises through calamities. Finally, the remorse experienced by Dharmarāja over the destruction of relatives in the war is described. Thus, by establishing the four principal teachings of surrender, divine protection, devotion, and instruction in dharma, this chapter occupies a distinguished place in Śrīmad Bhāgavatam.

Ślokapāṭham

atha śrīmadbhāgavata parāyaṇam
prathama skandhe aṣṭamo’dhyāyaḥ
 
(sūta uvāca)
atha te samparetānāṁ snānāmudakamicchatām ।
dātuṁ sakṛṣṇā gaṅgāyāṁ puraskṛtya yayuḥ striyaḥ ॥
॥ 01.08.01 ॥
te ninīyodakaṁ sarve vilapya ca bhṛśaṁ punaḥ ।
āplutā haripādābja rajaḥpūtasarijjale ॥
॥ 01.08.02 ॥
tatrāsīnaṁ kurupatiṁ dhṛtarāṣṭraṁ sahānujam ।
gāndhārīṁ putraśokārtāṁ pṛthāṁ kṛṣṇāṁ ca mādhavaḥ ॥
॥ 01.08.03 ॥
sāntvayāmāsa munibhiḥ hatabandhūn śucārpitān ।
bhūteṣu kālasya gatiṁ darśayannapratikriyām ॥
॥ 01.08.04 ॥
sādhayitvā’jātaśatroḥ svarājyaṁ kitavairhṛtam ।
ghātayitvāsato rājñaḥ kacasparśakṣatāyuṣaḥ ॥
॥ 01.08.05 ॥
yājayitvā’śvamedhaistam tribhiruttamakalpakaiḥ ।
tadyaśaḥ pāvanaṁ dikṣu śatamanyorivātanot ॥
॥ 01.08.06 ॥
amantrya pāṇḍuputrāṁśca śaineyoddhavasaṁyutaḥ ।
dvaipāyanādibhirvipraiḥ pūjitaiḥ pratipūjitaḥ ॥
॥ 01.08.07 ॥
gantuṁ kṛtvāmatirbrahman dvārakāṁ rathamāsthitaḥ ।
upalebhe’bhidhāvantīm uttarāṁ bhayavihvalām ॥
॥ 01.08.08 ॥
(uttarā uvāca)
pāhi pāhi mahāyogin devadeva jagatpate ।
nānyaṁ tvadabhayaṁ paśye yatra mṛtyuḥ parasparam ॥
॥ 01.08.09 ॥
abhidravati māmīśa śarastaptāyaso vibho ।
kāmaṁ dahatu māṁ nātha mā me garbho nipātyatām ॥
॥ 01.08.10 ॥
(sūta uvāca)
upadhārya vacastasyā bhagavān bhaktavatsalaḥ ।
apāṇḍavamidaṁ kartuṁ drauṇerastramabudhyata ॥
॥ 01.08.11 ॥
tarhyevatha muniśreṣṭha pāṇḍavāḥ pañcasāyakān ।
ātmano’bhimukhān dīptān ālakṣyāstrāṇyupādaduḥ ॥
॥ 01.08.12 ॥
vyasanaṁ vīkṣya tatteṣām ananyaviṣayātmanām ।
sudarśanena svāstreṇa svānāṁ rakṣāṁ vyadhādvibhuḥ ॥
॥ 01.08.13 ॥
antaḥsthaḥ sarvabhūtānām ātmā yogeśvaro hariḥ ।
svamāyayāvṛṇodgarbhaṁ vairāṭyāḥ kurutantave ॥
॥ 01.08.14 ॥
yadyapyastraṁ brahmaśiraḥ tvamoghaṁ cāpratikriyam ।
vaiṣṇavaṁ teja āsādya samuśāmyadbhṛgūdvaha ॥
॥ 01.08.15 ॥
mā maṁsthā hyetadāścaryaṁ sarvāścaryamaye’cyute ।
ya idaṁ māyayā devyā sṛjatyavati hantyajaḥ ॥
॥ 01.08.16 ॥
brahmatejo vinirmuktaiḥ ātmajaiḥ saha kṛṣṇayā ।
prayāṇābhimukhaṁ kṛṣṇam idamāha pṛthā satī ॥
॥ 01.08.17 ॥
(kuntī uvāca)
namasye puruṣaṁ tvādyam īśvaraṁ prakṛteḥ param ।
alakṣyaṁ sarvabhūtānām antarbahiravasthitam ॥
॥ 01.08.18 ॥
māyājavanikācchannam ajñādhokṣajamavyayam ।
na lakṣyase mūḍhadṛśā naṭo nāṭyadharo yathā ॥
॥ 01.08.19 ॥
tathā paramahaṁsānāṁ munīnāmamalātmanām ।
bhaktiyogavidhānārthaṁ kathaṁ paśyema hi striyaḥ ॥
॥ 01.08.20 ॥
kṛṣṇāya vāsudevāya devakīnandanāya ca ।
nandagopakumārāya govindāya namo namaḥ ॥
॥ 01.08.21 ॥
namaḥ paṅkajanābhāya namaḥ paṅkajamāline ।
namaḥ paṅkajanetrāya namaste paṅkajāṅghraye ॥
॥ 01.08.22 ॥
yathā hṛṣīkeśa khalena devakī
kaṁsena ruddhāticiraṁ śucārpitā ।
vimocitā’haṁ ca sahātmajā vibho
tvayaiva nāthena muhurvipadgaṇāt ॥
॥ 01.08.23 ॥
viṣānmahāgneḥ puruṣādadarśanāt
asatsabhāyā vanavāsakṛcchrataḥ ।
mṛdhe mṛdhe’nekamahārathāstrato
drauṇyastrataścāsma hare’bhirakṣitāḥ ॥
॥ 01.08.24 ॥
vipadaḥ santu naḥ śaśvat tatra tatra jagadguro ।
bhavato darśanaṁ yatsyād apunarbhavadarśanam ॥
॥ 01.08.25 ॥
janmaiśvaryaśrutaśrībhir edhamānamadaḥ pumān ।
naivārhatyabhidhātuṁ vai tvāmakiñcanagocaram ॥
॥ 01.08.26 ॥
namo’kiñcanavittāya nivṛttaguṇavṛttaye ।
ātmārāmāya śāntāya kaivalyapataye namaḥ ॥
॥ 01.08.27 ॥
manye tvāṁ kālamīśānam anādinidhanaṁ vibhum ।
samaṁ carantaṁ sarvatra bhūtānāṁ yanmithaḥ kaliḥ ॥
॥ 01.08.28 ॥
na veda kaścidbhagavaṁścikīrṣitam
tavehamānasya nṛṇāṁ viḍambanam ।
na yasya kaściddayito’sti karhicit
dveṣyaśca yasmin viṣamā matirnṛṇām ॥
॥ 01.08.29 ॥
janma karma ca viśvātmann ajasyākarturātmanaḥ ।
tiryaṅnṛṣiṣu yādassu tadatyantaviḍambanam ॥
॥ 01.08.30 ॥
gopyādade tvayi kṛtāgasi dāma tāvat
yā te daśā’śrukalilāñjanasambhramākṣam ।
vaktraṁ ninīya bhayabhāvanayā sthitasya
sā māṁ vimohayati bhīrapi yadbibheti ॥
॥ 01.08.31 ॥
kecidāhurajaṁ jātaṁ puṇyaślokasya kīrtaye ।
yadoḥ priyasyānvavāye malayasyeva candanam ॥
॥ 01.08.32 ॥
apare vasudevasya devakyāṁ yācito’bhyagāt ।
ajastvamasya kṣemāya vadhāya ca suradviṣām ॥
॥ 01.08.33 ॥
bhārāvatāraṇāyānye bhuvo nāva ivodadhau ।
sīdantyā bhūribhāreṇa jāto hyātmabhuvārthitaḥ ॥
॥ 01.08.34 ॥
bhave’smin kliśyamānānām avidyākāmakarmabhiḥ ।
śravaṇasmaraṇārhāṇi kariṣyanniti kecana ॥
॥ 01.08.35 ॥
śṛṇvanti gāyanti gṛṇantyabhīkṣṇaśaḥ
smaranti nandanti tavaihitaṁ janāḥ ।
ta eva paśyantyacireṇa tāvakam
bhavapravāhoparamaṁ padāmbujam ॥
॥ 01.08.36 ॥
apyadya nastvaṁ svakṛtehita prabho
jihāsasi svitsuhṛdo’nujīvinaḥ ।
yeṣāṁ na cānyadbhavataḥ padāmbujāt
parāyaṇaṁ rājasu yojitāṁhasām ॥
॥ 01.08.37 ॥
ke vayaṁ nāmarūpābhyāṁ yadubhiḥ saha pāṇḍavāḥ ।
bhavato’darśanaṁ yarhi hṛṣīkāṇāmiveśituḥ ॥
॥ 01.08.38 ॥
neyaṁ śobhiṣyate tatra yathedānīṁ gadādhara ।
tvatpadairaṅkitā bhāti svalakṣaṇavilakṣitaiḥ ॥
॥ 01.08.39 ॥
ime janapadāḥ svṛddhāḥ supakvauṣadhivīrudhaḥ ।
vanādrinadyudanvantaḥ hyedhante tava vīkṣitaiḥ ॥
॥ 01.08.40 ॥
atha viśveśa viśvātman viśvamūrte svakeṣu me ।
snehapāśamimaṁ chindhi dṛḍhaṁ pāṇḍuṣu vṛṣṇiṣu ॥
॥ 01.08.41 ॥
tvayi me’nanyaviṣayā matirmadhupate’sakṛt ।
ratimudvahatādaddhā gaṅgevaughamudanvati ॥
॥ 01.08.42 ॥
śrīkṛṣṇa kṛṣṇasakha vṛṣṇyṛṣabhāvanidhrug
rājanyavaṁśadahanānapavargavīrya ।
govinda godvijasurārtiharāvatāra
yogeśvarākhilaguro bhagavannamaste ॥
॥ 01.08.43 ॥
(sūta uvāca)
pṛthayetthaṁ kalapadaiḥ pariṇūtākhilodayaḥ ।
mandaṁ jahāsa vaikuṇṭhaḥ mohayanniva māyayā ॥
॥ 01.08.44 ॥
tāṁ bāḍhamityupāmantrya praviśya gajasāhvayam ।
striyaśca svapuraṁ yāsyan premṇā rājñā nivāritaḥ ॥
॥ 01.08.45 ॥
vyāsādyairīśvarehājñaiḥ kṛṣṇenādbhutakarmaṇā ।
prabodhito’pi itihāsaiḥ nābudhyata śucārpitaḥ ॥
॥ 01.08.46 ॥
āha rājā dharmasutaḥ cintayan suhṛdāṁ vadham ।
prākṛtenātmanā viprāḥ snehamohavaśaṁgataḥ ॥
॥ 01.08.47 ॥
aho me paśyatājñānaṁ hṛdi rūḍhaṁ durātmanaḥ ।
pārakyasyaiva dehasya bahvyo me’kṣauhiṇīrhatāḥ ॥
॥ 01.08.48 ॥
bāladvijasuhṛnmitra pitṛbhrātṛgurudruhaḥ ।
na me syānnirayānmokṣaḥ hyapi varṣāyutāyutaiḥ ॥
॥ 01.08.49 ॥
naino rājñaḥ prajābhartuḥ dharmayuddhe vadho dviṣām ।
iti me na tu bodhāya kalpate śāsanaṁ vacaḥ ॥
॥ 01.08.50 ॥
strīṇāṁ maddhatabandhūnāṁ droho yo’sāvihotthitaḥ ।
karmabhirgṛhamedhīyaiḥ ahaṁ kalpo vyapohitum ॥
॥ 01.08.51 ॥
yathā paṅkena paṅkāmbhaḥ surayā vā surākṛtam ।
bhūtahatyāṁ tathaivaikāṁ na yajñairmārṣṭumarhati ॥
॥ 01.08.52 ॥
 
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṁsyāṁ saṁhitāyām ।
prathama skandhe aṣṭamo’dhyāyaḥ ॥

Other Study Paths | Canto 01 | Chapter 08

Click a śloka to listen or play the audio.
Scroll to Top