ŚrīmadBhāgavatam | Parāyaṇam

Canto 01 | Chapter 10

Śrī Kṛṣṇa’s Journey to Dvārakā

(Prosperity prevails in the kingdom under Dharmarāja’s rule, the devotees’ feelings of separation are expressed as Śrī Kṛṣṇa departs from Hastināpura, the Kuru women praise His supreme glory, and Śrī Kṛṣṇa journeys towards Dvārakā.)

Chapter introduction

In the Tenth Chapter, following Bhīṣma Pitāmaha’s attainment of the supreme abode, Dharmarāja returns to Hastināpura and establishes righteous rule. Through the gracious presence of Śrī Kṛṣṇa, peace, prosperity, and abundance prevail throughout the kingdom. After some time, when Śrī Kṛṣṇa resolves to return to Dvārakā, the Pāṇḍavas, Kuntīdevī, Subhadrā, and the residents of Hastināpura bid Him farewell with loving devotion. Śrī Kṛṣṇa consoles them all and begins His journey toward Dvārakā on His chariot.

In this way, this chapter movingly presents how the presence of Bhagavān brings immense joy into the lives of devotees, and how separation from Him brings forth an equally profound devotional feeling. At the same time, the chapter beautifully reflects the interrelationship between righteous rule, the presence of Bhagavān, and unwavering devotion.

Ślokapāṭham

atha śrīmadbhāgavatam parāyaṇam
prathama skandhe daśamo’dhyāyaḥ
 
(śaunaka uvāca)
hatvā svarikthaspṛdha ātatāyino
yudhiṣṭhiro dharmabhṛtāṁ variṣṭhaḥ ।
sahānujaiḥ pratyavaruddhabhojanaḥ
kathaṁ pravṛttaḥ kimakārṣīttataḥ ॥
॥ 01.10.01 ॥
(sūta uvāca)
vaṁśaṁ kurorvaṁśadavāgninirhṛtaṁ
saṁrohayitvā bhavabhāvano hariḥ ।
niveśayitvā nijarājya īśvaro
yudhiṣṭhiraṁ prītamanā babhūva ha ॥
॥ 01.10.02 ॥
niśamya bhīṣmoktamathācyutoktaṁ
pravṛttavijñānavidhūtavibhramaḥ ।
śaśāsa gāmindra ivājitāśrayaḥ
paridhyupāntāmanujānuvartitaḥ ॥
॥ 01.10.03 ॥
kāmaṁ vavarṣa parjanyaḥ sarvakāmadughā mahī ।
siṣicuḥ sma vrajān gāvaḥ payasodhasvatīrmudā ॥
॥ 01.10.04 ॥
nadyaḥ samudrā girayaḥ savanaspativīrudhaḥ ।
phalantyoṣadhayaḥ sarvāḥ kāmamanvṛtu tasya vai ॥
॥ 01.10.05 ॥
nādhayo vyādhayaḥ kleśā daivabhūtātmahetavaḥ ।
ajātaśatrāvabhavan jantūnāṁ rājñi karhicit ॥
॥ 01.10.06 ॥
uṣitvā hāstinapure māsān katipayān hariḥ ।
suhṛdāṁ ca viśokāya svasuśca priyakāmyayā ॥
॥ 01.10.07 ॥
āmantrya cābhyanujñātaḥ pariṣvajyābhivādya tam ।
āruroha rathaṁ kaiścit pariṣvakto’bhivāditaḥ ॥
॥ 01.10.08 ॥
subhadrā draupadī kuntī virāṭatanayā tathā ।
gāndhārī dhṛtarāṣṭraśca yuyutsurgautamo yamau ॥
॥ 01.10.09 ॥
vṛkodaraśca dhaumyaśca striyo matsyasutādayaḥ ।
na sehire vimuhyanto virahaṁ śārṅgadhanvanaḥ ॥
॥ 01.10.10 ॥
satsaṅgānmuktadussaṅgaḥ hātuṁ notsahate budhaḥ ।
kīrtyamānaṁ yaśo yasya sakṛdākarṇya rocanam ॥
॥ 01.10.11 ॥
tasminnyastadhiyaḥ pārthāḥ saheran virahaṁ katham ।
darśanasparśanālāpa śayanāsanabhojanaiḥ ॥
॥ 01.10.12 ॥
sarve te’nimiṣairakṣaiḥ tamanudrutacetasaḥ ।
vīkṣantaḥ snehasambaddhā vicelustatra tatra ha ॥
॥ 01.10.13 ॥
nyarundhannudgaladbāṣpam autkaṇṭhyāddevakīsute ।
niryātyagārānno’bhadram iti syādbāndhavastriyaḥ ॥
॥ 01.10.14 ॥
mṛdaṅgaśaṅkhabheryaśca vīṇāpaṇavagomukhāḥ ।
dhundhuryānakaghaṇṭādyāḥ nedurdundubhayastathā ॥
॥ 01.10.15 ॥
prāsādaśikharārūḍhāḥ kurunāryo didṛkṣayā ।
vavṛṣuḥ kusumaiḥ kṛṣṇaṁ premavrīḍāsmitekṣaṇāḥ ॥
॥ 01.10.16 ॥
sitātapatraṁ jagrāha muktādāmavibhūṣitam ।
ratnadaṇḍaṁ guḍākeśaḥ priyaḥ priyatamasya ha ॥
॥ 01.10.17 ॥
uddhavaḥ sātyakiścaiva vyajane paramādbhute ।
vikīryamāṇaḥ kusumai reje madhupatiḥ pathi ॥
॥ 01.10.18 ॥
aśrūyantāśiṣaḥ satyāstatra tatra dvijeritāḥ ।
nānurūpānurūpāśca nirguṇasya guṇātmanaḥ ॥
॥ 01.10.19 ॥
anyonyamāsītsaṁjalpaḥ uttamaślokacetasām ।
kauravendrapurastrīṇām sarvaśrutimanoharaḥ ॥
॥ 01.10.20 ॥
sa vai kilāyaṁ puruṣaḥ purātano
ya eka āsīdaviśeṣa ātmani ।
agre guṇebhyo jagadātmanīśvare
nimīlitātman niśi suptaśaktiṣu ॥
॥ 01.10.21 ॥
sa eva bhūyo nijavīryacoditāṁ
svajīvamāyāṁ prakṛtiṁ sisṛkṣatīm ।
anāmarūpātmani rūpanāmanī
vidhitsamāno’nusasāra śāstrakṛt ॥
॥ 01.10.22 ॥
sa vā ayaṁ yatpadamatra sūrayaḥ
jitendriyā nirjitamātariśvanaḥ ।
paśyanti bhaktyutkalitāmalātmanā
nanveṣa sattvaṁ parimārṣṭumarhati ॥
॥ 01.10.23 ॥
sa vā ayaṁ sakhyanugītasatkatho
vedeṣu guhyeṣu ca guhyavādibhiḥ ।
ya eka īśo jagadātmalīlayā
sṛjatyavatyatti na tatra sajjate ॥
॥ 01.10.24 ॥
yadā hyadharmeṇa tamodhiyo nṛpā
jīvanti tatraiṣa hi sattvataḥ kila ।
dhatte bhagaṁ satyamṛtaṁ dayāṁ yaśo
bhavāya rūpāṇi dadhadyuge yuge ॥
॥ 01.10.25 ॥
aho alaṁ ślāghyatamaṁ yadoḥ kulam ।
aho alaṁ puṇyatamaṁ madhorvanam ॥
yadeṣa puṁsāmṛṣabhaḥ śriyaḥ patiḥ ।
svajanmanā caṅkramaṇena cāñcati ॥
॥ 01.10.26 ॥
aho bata svaryaśasastiraskarī
kuśasthalī puṇyayaśaskarī bhuvaḥ ।
paśyanti nityaṁ yadanugraheṣitaṁ
smitāvalokaṁ svapatiṁ sma yatprajāḥ ॥
॥ 01.10.27 ॥
nūnaṁ vratasnānahutādineśvaraḥ
samarcito hyasya gṛhītapāṇibhiḥ ।
pibanti yāḥ sakhyadharāmṛtaṁ muhuḥ
vrajastriyaḥ sammumuhuryadāśayāḥ ॥
॥ 01.10.28 ॥
yā vīryaśulkena hṛtāḥ svayaṁvare
pramathya caidyapramukhān hi śuṣmiṇaḥ ।
pradyumnasāmbāmbasutādayo’parā
yāścāhṛtā bhaumavadhe sahasraśaḥ ॥
॥ 01.10.29 ॥
etāḥ paraṁ strītvamapāstapeśalaṁ
nirastaśaucaṁ bata sādhu kurvate ।
yāsāṁ gṛhātpuṣkaralocanaḥ patiḥ
na jātvapaityāhṛtibhirhṛdi spṛśan ॥
॥ 01.10.30 ॥
evaṁvidhā vadantīnāṁ sa giraḥ purayoṣitām
nirīkṣaṇenābhinandan sasmitena yayau hariḥ ॥
॥ 01.10.31 ॥
ajātaśatruḥ pṛtanāṁ gopīthāya madhudviṣaḥ ।
parebhyaḥ śaṅkitaḥ snehātprāyuṅkta caturaṅgiṇīm ॥
॥ 01.10.32 ॥
atha dūrāgatān śauriḥ kauravān virahāturān ।
sannivartya dṛḍhaṁ snigdhān prāyātsvanagarīṁ priyaiḥ ॥
॥ 01.10.33 ॥
kurujāṅgalapāñcālān śūrasenān sayāmunān ।
brahmāvartaṁ kurukṣetram matsyān sārasvatānatha ॥
॥ 01.10.34 ॥
marudhanvamatikramya sauvīrābhīrayoḥ parān ।
ānartān bhārgavopāgāt śrāntavāho manāgvibhuḥ ॥
॥ 01.10.35 ॥
tatra tatra ha tatratyaiḥ hariḥ pratyudyatārhaṇaḥ ।
sāyaṁ bheje diśaṁ paścāt gaviṣṭho gāṁ gatastadā ॥
॥ 01.10.36 ॥
 
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe pāramahaṁsyāṁ saṁhitāyām ।
prathama skandhe daśamo’dhyāyaḥ ॥

Other Study Paths | Canto 01 | Chapter 10

Click a śloka or play the audio
Scroll to Top