భీష్ముని అంతిమ ఉపదేశం

నవమాధ్యాయంలో, కురుక్షేత్ర సంగ్రామం అనంతరం శరశయ్యపై ఉత్తరాయణ కాలానికై నిరీక్షిస్తున్న భీష్మ పితామహుని దర్శించడానికి శ్రీకృష్ణుడు, ధర్మరాజు, పాండవులు మరియు మహర్షులు కురుక్షేత్రానికి చేరుకుంటారు. భీష్ముడు శ్రీకృష్ణుని పరమాత్మతత్త్వాన్ని భక్తిపూర్వకంగా స్తుతించి, అనంతరం ధర్మరాజుకు రాజధర్మం, వర్ణాశ్రమధర్మం, మోక్షధర్మం, భగవద్ధర్మం మొదలైన అనేక ధర్మసూత్రాలను ఉపదేశిస్తాడు. చివరికి ప్రత్యక్షంగా దర్శనమిస్తున్న శ్రీకృష్ణునిపై మనస్సును ఏకాగ్రంగా నిలిపి దేహత్యాగం చేసి పరమగతిని పొందుతాడు. ఈ విధంగా ధర్మనిష్ఠ, అనన్యభక్తి మరియు అంత్యకాల భగవత్స్మరణ జీవుని పరమగతికి ఎలా దారితీస్తాయో భీష్మ పితామహుని మహోన్నత జీవితాంత ఘట్టం ద్వారా ఈ అధ్యాయం ప్రతిష్ఠిస్తుంది.