శ్రీమద్భాగవతం | పారాయణం

స్కంధం ౦౧ | అధ్యాయం ౧౨

పరీక్షిత్తు జననం

(ఉత్తర గర్భంలోని శిశువును శ్రీకృష్ణుడు రక్షించడం, పరీక్షిత్తు జననం, అతని భవిష్యత్తును తెలిపిన బ్రాహ్మణుల ఆశీర్వచనాలు, యుధిష్ఠిరుని అశ్వమేధ యాగాలు)

అధ్యాయ పరిచయం

ద్వాదశాధ్యాయంలో, అశ్వత్థామ ప్రయోగించిన బ్రహ్మశిరోస్త్రం నుండి శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ అనుగ్రహంతో రక్షించబడిన ఉత్తర గర్భస్థ శిశువు జన్మిస్తాడు. పాండవవంశానికి వారసుడిగా జన్మించిన ఆ శిశువుకు ధర్మరాజు జాతకర్మాది సంస్కారాలను నిర్వహించి, బ్రాహ్మణుల ఆశీర్వచనాలను పొందుతాడు. బ్రాహ్మణులు ఆ బాలుడు ధర్మనిష్ఠ, పరాక్రమం, దానశీలత, భగవద్భక్తి వంటి మహోన్నత గుణాలతో ప్రసిద్ధి చెందుతాడని, జీవితాంతంలో శుకదేవ మహర్షిని ఆశ్రయించి పరమగతిని పొందుతాడని ప్రవచిస్తారు. గర్భంలో దర్శించిన దివ్యపురుషుని కోసం ప్రతి వ్యక్తినీ పరిశీలించే స్వభావం కారణంగా ఆ బాలుడు పరీక్షిత్తుగా ప్రసిద్ధి చెందుతాడు. అనంతరం ధర్మరాజు శ్రీకృష్ణుని సాన్నిధ్యంలో మూడు అశ్వమేధ యజ్ఞాలను నిర్వహిస్తాడు.

ఈ విధంగా శ్రీకృష్ణుని దివ్యరక్షణతో పాండవవంశ పరంపర కొనసాగడం, భగవదనుగ్రహంతో జన్మించిన పరీక్షిత్తు భవిష్యత్తులో ధర్మనిష్ఠుడైన రాజర్షిగా ఎదగడం ఈ అధ్యాయంలో ప్రధానంగా ప్రతిఫలిస్తాయి. అదే సమయంలో తనను శరణు వేడుకున్న ఉత్తర ప్రార్థనను స్వీకరించి గర్భస్థ శిశువును రక్షించిన శ్రీమన్నారాయణుని శరణాగతరక్షకత్వం, భక్తవాత్సల్యం విశేషంగా వ్యక్తమవుతాయి. భగవంతుని రక్షణతో ప్రారంభమైన పరీక్షిత్తు జీవితం చివరకు భగవత్తత్త్వజ్ఞానం మరియు పరమగతి వైపు సాగడం ద్వారా భగవదనుగ్రహం, ధర్మం, భక్తి మధ్యనున్న ఆధ్యాత్మిక సంబంధం వెల్లడవుతుంది.

శ్లోకపాఠం

అథ శ్రీమద్భాగవత పారాయణం ।
ప్రథమ స్కంధే ద్వాదశోఽధ్యాయః ॥
 
(శౌనక ఉవాచ)
అశ్వత్థామ్నోపసృష్టేన బ్రహ్మశీర్ష్ణోరుతేజసా ।
ఉత్తరాయా హతో గర్భః ఈశేనాజీవితః పునః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౦౧ ॥
తస్య జన్మ మహాబుద్ధేః కర్మాణి చ మహాత్మనః ।
నిధనం చ యథైవాసీత్ స ప్రేత్య గతవాన్ యథా ॥
॥ ౦౧.౧౨.౦౨ ॥
తదిదం శ్రోతుమిచ్ఛామో గదితుం యది మన్యసే ।
బ్రూహి నః శ్రద్దధానానామ్ యస్య జ్ఞానమదాచ్ఛుకః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౦౩ ॥
(సూత ఉవాచ)
అపీపలద్ధర్మరాజః పితృవద్రంజయన్ ప్రజాః ।
నిస్పృహః సర్వకామేభ్యః కృష్ణపాదాబ్జసేవయా ॥
॥ ౦౧.౧౨.౦౪ ॥
సంపదః క్రతవో లోకా మహిషీ భ్రాతరో మహీ ।
జంబూద్వీపాధిపత్యం చ యశశ్చ త్రిదివం గతమ్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౦౫ ॥
కిం తే కామాః సురస్పార్హా ముకుందమనసో ద్విజాః ।
అధిజహ్రుర్ముదం రాజ్ఞః క్షుధితస్య యథేతరే ॥
॥ ౦౧.౧౨.౦౬ ॥
మాతుర్గర్భగతో వీరః స తదా భృగునందన ।
దదర్శ పురుషం కంచిత్ దహ్యమానోఽస్త్రతేజసా ॥
॥ ౦౧.౧౨.౦౭ ॥
అంగుష్ఠమాత్రమమలం స్ఫురత్పురటమౌలినమ్ ।
అపీచ్యదర్శనం శ్యామం తడిద్వాససమచ్యుతమ్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౦౮ ॥
శ్రీమద్దీర్ఘచతుర్బాహుం తప్తకాంచనకుండలమ్ ।
క్షతజాక్షం గదాపాణిమ్ ఆత్మనః సర్వతో దిశమ్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౦౯ ॥
పరిభ్రమంతముల్కాభాం భ్రామయంతం గదాం ముహుః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౦ ॥
అస్త్రతేజః స్వగదయా నీహారమివ గోపతిః ।
విధమంతం సన్నికర్షే పర్యైక్షత క ఇత్యసౌ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౧ ॥
విధూయ తదమేయాత్మా భగవాన్ ధర్మగుబ్విభుః ।
మిషతో దశమాసస్య తత్రైవాంతర్దధే హరిః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౨ ॥
తతః సర్వగుణోదర్కే సానుకూలగ్రహోదయే ।
జజ్ఞే వంశధరః పాండోః భూయః పాండురివౌజసా ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౩ ॥
తస్య ప్రీతమనా రాజా విప్రైర్ధౌమ్యకృపాదిభిః ।
జాతకం కారయామాస వాచయిత్వా చ మంగళమ్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౪ ॥
హిరణ్యం గాం మహీం గ్రామాన్ హస్త్యశ్వాన్ నృపతిర్వరాన్ ।
ప్రాదాత్ స్వన్నం చ విప్రేభ్యః ప్రజాతీర్థే స తీర్థవిత్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౫ ॥
తమూచుర్బ్రాహ్మణాస్తుష్టా రాజానం ప్రశ్రయాన్వితమ్ ।
ఏష హ్యస్మిన్ ప్రజాతంతౌ పురూణాం పౌరవర్షభ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౬ ॥
దైవేనాప్రతిఘాతేన శుక్లే సంస్థాముపేయుషి ।
రాతో వోఽనుగ్రహార్థాయ విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౭ ॥
తస్మాన్నామ్నా విష్ణురాత ఇతి లోకే బృహచ్ఛ్రవాః ।
భవిష్యతి న సందేహో మహాభాగవతో మహాన్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౮ ॥
(యుధిష్ఠిర ఉవాచ)
అప్యేష వంశ్యాన్ రాజర్షీన్ పుణ్యశ్లోకాన్ మహాత్మనః ।
అనువర్తితా స్విద్యశసా సాధువాదేన సత్తమాః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౧౯ ॥
(బ్రాహ్మణా ఊచుః)
పార్థ ప్రజావితా సాక్షాత్ ఇక్ష్వాకురివ మానవః ।
బ్రహ్మణ్యః సత్యసంధశ్చ రామో దాశరథిర్యథా ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౦ ॥
ఏష దాతా శరణ్యశ్చ యథా హ్యౌశీనరశ్శిబిః ।
యశో వితనితా స్వానామ్ దౌష్యంతిరివ యజ్వనామ్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౧ ॥
ధన్వినామగ్రణీరేష తుల్యశ్చార్జునయోర్ద్వయోః ।
హుతాశ ఇవ దుర్ధర్షః సముద్ర ఇవ దుస్తరః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౨ ॥
మృగేంద్ర ఇవ విక్రాంతః నిషేవ్యో హిమవానివ ।
తితిక్షుర్వసుధేవాసౌ సహిష్ణుః పితరావివ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౩ ॥
పితామహసమః సామ్యే ప్రసాదే గిరిశోపమః ।
ఆశ్రయః సర్వభూతానామ్ యథా దేవో రమాశ్రయః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౪ ॥
సర్వసద్గుణమాహాత్మ్యే ఏష కృష్ణమనువ్రతః ।
రంతిదేవ ఇవోదారో యయాతిరివ ధార్మికః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౫ ॥
ధృత్యా బలిసమః కృష్ణే ప్రహ్లాద ఇవ సద్గ్రహః ।
ఆహర్తైషోఽశ్వమేధానామ్ వృద్ధానాం పర్యుపాసకః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౬ ॥
రాజర్షీణాం జనయితా శాస్తా చోత్పథగామినామ్ ।
నిగ్రహీతా కలేరేష భువో ధర్మస్య కారణాత్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౭ ॥
తక్షకాదాత్మనో మృత్యుం ద్విజపుత్రోపసర్జితాత్ ।
ప్రపత్స్యత ఉపశ్రుత్య ముక్తసంగః పదం హరేః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౮ ॥
జిజ్ఞాసితాత్మయాథాత్మ్యో మునేర్వ్యాససుతాదసౌ ।
హిత్వేదం నృప గంగాయాం యాస్యత్యద్ధాఽకుతోభయమ్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౨౯ ॥
ఇతి రాజ్ఞ ఉపాదిశ్య విప్రా జాతకకోవిదాః ।
లబ్ధాపచితయః సర్వే ప్రతిజగ్ముః స్వకాన్ గృహాన్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౩౦ ॥
స ఏష లోకే విఖ్యాతః పరీక్షిదితి యత్ప్రభుః ।
గర్భే దృష్టమనుధ్యాయన్ పరీక్షేత నరేష్విహ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౩౧ ॥
స రాజపుత్రో వవృధే ఆశు శుక్ల ఇవోడుపః ।
ఆపూర్యమాణః పితృభిః కాష్ఠాభిరివ సోఽన్వహమ్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౩౨ ॥
యక్ష్యమాణోఽశ్వమేధేన జ్ఞాతిద్రోహజిహాసయా ।
రాజాఽలబ్ధధనో దధ్యౌ అన్యత్ర కరదండయోః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౩౩ ॥
తదభిప్రేతమాలక్ష్య భ్రాతరోఽచ్యుతచోదితాః ।
ధనం ప్రహీణమాజహ్రుః ఉదీచ్యాం దిశి భూరిశః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౩౪ ॥
తేన సంభృత సంభారః ధర్మపుత్రో యుధిష్ఠిరః ।
వాజిమేధైస్త్రిభిర్భీతః యజ్ఞైః సమయజద్ధరిమ్ ॥
॥ ౦౧.౧౨.౩౫ ॥
ఆహూతో భగవాన్ రాజ్ఞా యాజయిత్వా ద్విజైర్నృపమ్ ।
ఉవాస కతిచిన్మాసాన్ సుహృదాం ప్రియకామ్యయా ॥
॥ ౦౧.౧౨.౩౬ ॥
తతో రాజ్ఞాభ్యనుజ్ఞాతః కృష్ణయా సహ బంధుభిః ।
యయౌ ద్వారవతీం బ్రహ్మన్ సార్జునో యదుభిర్వృతః ॥
॥ ౦౧.౧౨.౩౭ ॥
 
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయామ్ ।
ప్రథమస్కంధే ద్వాదశోఽధ్యాయః ॥

ఇతర పఠన మార్గాలు | స్కంధం ౦౧ | అధ్యాయం ౧౨

శ్లోకాన్ని క్లిక్ చేయండి లేదా ఆడియో ప్లే చేయండి
Scroll to Top