శ్రీకృష్ణుని ద్వారకా ప్రవేశం

ప్రథమ స్కంధంలోని దశమాధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు హస్తినాపురం నుండి ద్వారకకు తిరుగు ప్రయాణాన్ని ప్రారంభిస్తాడు. ఆయన వియోగాన్ని సహించలేని పాండవులు, కురువంశీయులు ప్రేమతో కొంతదూరం వరకు అనుసరించగా, శ్రీకృష్ణుడు వారిని ఓదార్చి వెనక్కి పంపుతాడు. అనంతరం కురుజాంగల, పాంచాల, శూరసేన, బ్రహ్మావర్త, కురుక్షేత్ర, మత్స్య, సారస్వత, సౌవీర, ఆభీర తదితర ప్రాంతాల మీదుగా ప్రయాణించి ఆనర్తదేశానికి చేరుకుంటాడు. ఇప్పుడు కథనం శ్రీకృష్ణుని ద్వారకాగమనంతో మరో ఆనందభరితమైన ఘట్టంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఆయన శంఖనాదాన్ని విని ద్వారకావాసులు దర్శనోత్సుకులై ఎదురేగి రావడం నుండి కథనం వారి ప్రేమభక్తిపూర్వక స్తుతులు, వైభవోపేతమైన ద్వారకానగరం, బంధువులు మరియు పౌరుల మహాస్వాగతం, తల్లులు మరియు పత్నులతో శ్రీకృష్ణుని ప్రేమపూర్వక పునఃసమాగమం వైపు సాగి, చివరకు మానవునివలె వ్యవహరిస్తున్నప్పటికీ ప్రకృతిగుణాలకు అతీతుడైన ఆయన దివ్యస్వరూపాన్ని వెల్లడిస్తుంది. ఈ విధంగా ఏకాదశాధ్యాయం భగవదాగమనం, భక్తుల ప్రేమానందం మరియు భగవంతుని అసంగ దివ్యస్వరూపాన్ని ఒకే కథాప్రవాహంలో హృద్యంగా ప్రతిపాదిస్తుంది.

ఈ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు ఆనర్తదేశంలోని తన జనపదాలకు చేరుకొని, ద్వారకావాసుల వియోగవిషాదాన్ని తొలగిస్తున్నట్లుగా తన శంఖాన్ని పూరిస్తాడు. ఆ శంఖనాదాన్ని విన్న ప్రజలు తమ ప్రభువును దర్శించాలనే ఆతురతతో ఆయనకు ఎదురేగి వస్తారు. ప్రేమతో వికసించిన ముఖాలతో కానుకలను సమర్పిస్తూ, చిన్నపిల్లలు తమ తండ్రిని ఆశ్రయించినట్లుగా శ్రీకృష్ణుని స్తుతిస్తారు. ఆయన పాదపద్మాలే పరమక్షేమాన్ని కోరేవారికి పరమాశ్రయమని, ఆయనే తమకు తల్లి, తండ్రి, సుహృత్తు, పతి, సద్గురువు మరియు పరమదైవమని ప్రకటిస్తారు. ఆయనను దర్శించే తాము సనాథులమని భావిస్తూ, ఆయన ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లినప్పుడు ఒక్క క్షణమే కోటి సంవత్సరాలవలె అనిపిస్తుందని తమ గాఢమైన వియోగభావాన్ని వ్యక్తపరుస్తారు. భక్తవత్సలుడైన శ్రీకృష్ణుడు వారి వచనాలను ఆలకిస్తూ, తన అనుగ్రహదృష్టిని ప్రసరింపజేస్తూ ద్వారకలో ప్రవేశిస్తాడు.

ద్వారకానగరం మధు, భోజ, దశార్హ, అర్హ, కుకుర, అంధక, వృష్ణివంశీయులచే రక్షించబడుతూ, ఉద్యానవనాలు, ఉపవనాలు, పుణ్యవృక్షాలు, లతలు మరియు పద్మసరోవరాలతో సర్వత్రా శోభిల్లుతుంది. శ్రీకృష్ణుని ఆగమనాన్ని పురస్కరించుకొని నగరంలోని గోపురాలు, ద్వారాలు, మార్గాలు తోరణాలు, ధ్వజపతాకలతో అలంకరించబడతాయి; మహామార్గాలు, వీధులు, విపణులు, కూడళ్లు శుభ్రపరచబడి సుగంధజలాలతో చల్లబడతాయి; గృహద్వారాలు పూర్ణకుంభాలు, ధూపదీపాలు మరియు మంగళద్రవ్యాలతో అలంకరించబడతాయి. శ్రీకృష్ణుడు వస్తున్నాడని తెలిసిన వసుదేవుడు, అక్రూరుడు, ఉగ్రసేనుడు, బలరాముడు, ప్రద్యుమ్నుడు, సాంబుడు మొదలైనవారు ఆనందంతో ఆయనకు ఎదురేగుతారు. శంఖతూర్యనాదాలు, వేదఘోషలు, గానస్తుతుల మధ్య జరిగిన ఈ మహాస్వాగతంలో శ్రీకృష్ణుడు తన బంధువులు, పౌరులు మరియు తనను అనుసరించిన వారందరినీ వారి వారి స్థాయికి తగిన విధంగా గౌరవించి ఆదరిస్తాడు.

శ్రీకృష్ణుడు రాజమార్గంలో ప్రవేశించగా ఆయనను దర్శించడమే మహోత్సవంగా భావించిన ద్వారకాస్త్రీలు ప్రాసాదాలపైకి ఎక్కి ఆయనను వీక్షిస్తారు. ప్రతినిత్యం దర్శిస్తున్నప్పటికీ సౌందర్యసంపదకు ధామమైన అచ్యుతుని రూపాన్ని చూసి వారి నేత్రాలు ఎన్నటికీ తృప్తి చెందవు. శ్రీకృష్ణుని వక్షస్థలం శ్రీదేవికి నివాసంగా, ముఖం నేత్రాలకు పానపాత్రగా, బాహువులు లోకపాలకులకు ఆశ్రయంగా, పాదపద్మాలు భక్తులకు ఆశ్రయంగా వర్ణించబడతాయి. శ్వేతఛత్రం, వ్యజనాలు, పుష్పవర్షం, పీతాంబరం మరియు వనమాలతో అలంకృతుడై నగరమార్గంలో సాగుతున్న శ్రీకృష్ణుడు అపూర్వమైన దివ్యశోభతో ప్రకాశిస్తాడు.

అనంతరం శ్రీకృష్ణుడు తన తల్లుల గృహానికి చేరుకొని వారిని శిరస్సు వంచి నమస్కరిస్తాడు. దేవకీదేవి మొదలైన తల్లులు ఆయనను ప్రేమతో ఒడిలోకి తీసుకొని, పుత్రస్నేహంతో హర్షవిహ్వలులై ఆనందబాష్పాలను కురిపిస్తారు. తరువాత శ్రీకృష్ణుడు తన స్వగృహానికి చేరుకోగా, వియోగానంతరం తమ పతిని దర్శించిన ఆయన పత్నుల హృదయాలలో పరమానందం ఉప్పొంగుతుంది. వారు ఆసనాల నుండి వెంటనే లేచి, తమ పుత్రుల ద్వారా, చూపుల ద్వారా మరియు అంతరాత్మలోని గాఢమైన ప్రేమ ద్వారా ఆయనను ఆలింగనం చేసుకుంటారు. సిగ్గుతో తమ కన్నీటిని అణచుకోవడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ, ప్రేమపారవశ్యంతో వారి నేత్రాల నుండి ఆనందబాష్పాలు ప్రవహిస్తాయి. శ్రీకృష్ణుడు ఎల్లప్పుడూ తమ సమీపంలో ఉన్నప్పటికీ ఆయన పాదయుగళం వారికి ప్రతి క్షణమూ నూతనంగానే అనుభవమవుతుంది.

చివరగా అధ్యాయం శ్రీకృష్ణుని ఈ మానవసదృశ వ్యవహారంలోని అంతరార్థాన్ని వెల్లడిస్తుంది. భూభారాన్ని తగ్గించే తన కార్యంలో రాజుల మధ్య వైరాన్ని ఏర్పరచి వారి పరస్పర వినాశానికి కారణమైన ఆయన, స్వమాయతో మానవలోకంలో అవతరించి తన పత్నులతో సాధారణ మానవునివలె విహరిస్తున్నట్లు కనిపిస్తాడు. అయినప్పటికీ వారి సౌందర్యం, ప్రేమపూర్వక హాసాలు, చూపులు మొదలైనవి ఆయన ఇంద్రియాలను చలింపజేయలేవు. అజ్ఞానులు తమ స్వభావాన్ని ఆయనపై ఆరోపించి ఆయనను ప్రాపంచిక సంబంధాలకు బద్ధుడైన మానవునిగా భావిస్తారు. వాస్తవానికి ప్రకృతిలో ఉన్నట్లుగా కనిపించినప్పటికీ ప్రకృతిగుణాలతో సంబంధం పొందకపోవడమే పరమేశ్వరుని ఈశ్వరత్వం. ఈ విధంగా ఏకాదశాధ్యాయం శ్రీకృష్ణుని ద్వారకాగమనంలోని ప్రేమానందాన్ని వర్ణిస్తూ, భక్తులతో అత్యంత సన్నిహితంగా వ్యవహరించే ఆయనే సమస్త ప్రాపంచిక గుణాలకు అతీతుడైన పరమేశ్వరుడనే తత్త్వాన్ని చివరగా స్పష్టం చేస్తుంది.