పరీక్షిత్తు జననం

ప్రథమ స్కంధంలోని ఏకాదశాధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు ద్వారకకు చేరుకొని, తన పాంచజన్య శంఖనాదంతో ద్వారకావాసుల వియోగవేదనను తొలగిస్తాడు. ఆయన రాకతో అపారమైన ఆనందాన్ని పొందిన ద్వారకావాసులు ప్రేమపూర్వకంగా స్వాగతించి, ఆయనను తమ సర్వస్వంగా స్తుతిస్తారు. శ్రీకృష్ణుడు తన బంధువులు, పెద్దలు, తల్లులు, మహిషులు మరియు ఇతర ద్వారకావాసులను ఆదరించి, వారి ప్రేమానురాగాలను స్వీకరిస్తాడు. ద్వాదశాధ్యాయంలో కథనం తిరిగి హస్తినాపురానికి చేరుకొని, అశ్వత్థామ ప్రయోగించిన బ్రహ్మశిరోస్త్రం నుండి శ్రీకృష్ణునిచే రక్షించబడిన ఉత్తర గర్భస్థ శిశువు జననం, అతని భవిష్యత్తు మరియు యుధిష్ఠిరుని అశ్వమేధ యాగాల వైపు సాగుతుంది. భగవద్రక్షణతో ప్రారంభమైన పరీక్షిత్తు జీవితం, అతని మహోన్నత భవిష్యత్తు, ధర్మరాజు యజ్ఞానుష్ఠానాలు మరియు పాండవుల పట్ల శ్రీకృష్ణుని భక్తవాత్సల్యం ఈ అధ్యాయంలో ప్రధానంగా ప్రతిఫలిస్తాయి.

ఈ అధ్యాయం ప్రారంభంలో శౌనకాది మహర్షులు, అశ్వత్థామ ప్రయోగించిన బ్రహ్మశిరోస్త్ర ప్రభావంతో ఉత్తర గర్భంలోని శిశువు మరణించగా, శ్రీకృష్ణుడు అతనికి తిరిగి జీవాన్ని ప్రసాదించిన విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తారు. ఆ శిశువు జననం, మహాత్ముడిగా అతని కార్యాలు, మరణం మరియు దేహత్యాగానంతరం పొందిన పరమగతి గురించి వివరించమని సూతమహర్షిని కోరుతారు. సూతుడు ముందుగా యుధిష్ఠిరుని ధర్మపాలనను వివరిస్తాడు. ధర్మరాజు ప్రజలను తండ్రివలె ఆదరిస్తూ, శ్రీకృష్ణుని పాదపద్మసేవలో నిమగ్నుడై సమస్త భోగాలపట్ల నిస్పృహతో జీవిస్తాడు. అపారమైన సంపదలు, యజ్ఞాలు, రాజ్యాధికారం, కుటుంబసౌఖ్యం మరియు స్వర్గలోకం వరకు వ్యాపించిన కీర్తి లభించినప్పటికీ, శ్రీకృష్ణునియందే మనస్సును నిలిపిన అతనికి అవేవీ నిజమైన ఆనందాన్ని కలిగించలేవు. భగవంతుని సేవలోనే తన ఆనందాన్ని పొందుతూ, రాజ్యపాలనను ధర్మబద్ధంగా నిర్వహిస్తాడు.

అనంతరం సూతమహర్షి ఉత్తర గర్భంలో జరిగిన దివ్యమైన సంఘటనను వివరిస్తాడు. అశ్వత్థామ ప్రయోగించిన బ్రహ్మశిరోస్త్ర తేజస్సుతో గర్భస్థ శిశువు దహించబడుతున్న సమయంలో, అతనికి బొటనవేలంత పరిమాణంలో ప్రకాశిస్తున్న శ్రీమన్నారాయణుడు దర్శనమిస్తాడు. శ్యామవర్ణంతో, పీతాంబరంతో, ప్రకాశించే కిరీటకుండలాలతో, నాలుగు దీర్ఘమైన భుజాలతో దర్శనమిచ్చిన భగవంతుడు, ఉల్కవంటి కాంతితో ప్రకాశించే తన దివ్యగదను పదేపదే తిప్పుతూ శిశువు చుట్టూ సంచరిస్తాడు. సూర్యుడు పొగమంచును తొలగించినట్లు, తన గదతో బ్రహ్మశిరోస్త్ర తేజస్సును చెదరగొట్టి శిశువును రక్షిస్తాడు. తనను రక్షిస్తున్న ఆ దివ్యపురుషుడు ఎవరో తెలుసుకోవాలనే జిజ్ఞాసతో శిశువు పరిశీలిస్తుండగానే శ్రీహరి అక్కడే అంతర్ధానమవుతాడు. అనంతరం అనుకూలమైన గ్రహస్థితులు, శుభలక్షణాలు నెలకొన్న సమయంలో పాండువంశాన్ని కొనసాగించబోయే ఆ శిశువు జన్మిస్తాడు. యుధిష్ఠిరుడు ధౌమ్యుడు, కృపాచార్యుడు మొదలైన బ్రాహ్మణులతో జాతకర్మ సంస్కారాన్ని నిర్వహింపజేసి, వారికి బంగారం, గోవులు, భూములు, గ్రామాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు మరియు మంచి అన్నాన్ని దానం చేస్తాడు.

ధర్మరాజు వినయపూర్వకమైన ఆతిథ్యంతో సంతోషించిన బ్రాహ్మణులు, పవిత్రమైన పురువంశపరంపర అంతరించిపోకుండా శ్రీమహావిష్ణువే ఈ శిశువును రక్షించి ప్రసాదించాడని తెలియజేస్తారు. అందువల్ల అతడు విష్ణురాతుడు అనే పేరుతో గొప్ప కీర్తిని పొంది, మహాభాగవతుడవుతాడని ప్రకటిస్తారు. తన పూర్వీకులైన రాజర్షుల ధర్మనిష్ఠను, సత్కీర్తిని ఈ శిశువు కొనసాగిస్తాడా అని యుధిష్ఠిరుడు ప్రశ్నించగా, బ్రాహ్మణులు అతని భవిష్యత్తు గుణగణాలను విశదీకరిస్తారు. ప్రజారక్షణలో ఇక్ష్వాకునివలె, సత్యనిష్ఠలో శ్రీరామునివలె, దానగుణంలో శిబిచక్రవర్తి, రంతిదేవులవలె, ధర్మాచరణలో యయాతివలె, ధైర్యస్థైర్యాలలో బలిచక్రవర్తివలె, భగవద్భక్తిలో ప్రహ్లాదునివలె మహోన్నతుడవుతాడని వివరిస్తారు. పరాక్రమం, సహనం, సమభావం, అనుగ్రహశీలత, శరణాగతరక్షణ, వృద్ధసేవ మరియు ధర్మనిష్ఠ వంటి సద్గుణాలతో రాజ్యాన్ని పాలిస్తాడని తెలియజేస్తారు. అశ్వమేధయజ్ఞాలను నిర్వహించి, రాజర్షుల వంటి ఉత్తమ సంతానానికి జన్మనిచ్చి, అధర్మమార్గంలో నడిచేవారిని శాసించి, భూమిపై ధర్మాన్ని రక్షించడానికి కలిపురుషుని అణచివేస్తాడని ప్రకటిస్తారు.

బ్రాహ్మణులు పరీక్షిత్తు జీవితాంతంలో సంభవించబోయే సంఘటనలను కూడా ముందుగానే తెలియజేస్తారు. ఒక బ్రాహ్మణకుమారుని శాపం కారణంగా తక్షకుని ద్వారా తనకు మరణం సంభవించబోతున్నదని తెలుసుకున్న పరీక్షిత్తు, లౌకిక ఆసక్తులను విడిచిపెట్టి శ్రీహరి పాదాలను ఆశ్రయిస్తాడని వివరిస్తారు. గంగాతీరంలో వ్యాసమహర్షి కుమారుడైన శుకమహర్షి నుండి ఆత్మ యొక్క యథార్థస్వరూపాన్ని తెలుసుకోవాలని కోరుకొని, చివరకు దేహత్యాగం చేసి భగవంతుని భయరహితమైన పరమపదాన్ని పొందుతాడని తెలియజేస్తారు. ఈ విధంగా అతని జననం నుండి పరమగతి వరకు భవిష్యత్తును వెల్లడించిన బ్రాహ్మణులు, యుధిష్ఠిరుని సత్కారాలను స్వీకరించి తమ గృహాలకు తిరిగి వెళ్తారు. గర్భంలో దర్శించిన శ్రీకృష్ణుని దివ్యస్వరూపాన్ని నిరంతరం స్మరిస్తూ, జన్మించిన తరువాత కూడా ప్రజలలో ఆయనను వెదకడం వల్ల ఆ బాలుడు పరీక్షిత్తు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందుతాడు. అనంతరం తన తాతల సంరక్షణలో, వారి మార్గదర్శకత్వంతో శుక్లపక్ష చంద్రునివలె దినదినాభివృద్ధి చెందుతాడు.

చివరగా, కురుక్షేత్ర యుద్ధంలో జరిగిన బంధువుల సంహారంతో కలిగిన పాపభీతిని తొలగించుకోవాలనే సంకల్పంతో యుధిష్ఠిరుడు అశ్వమేధయజ్ఞాలను నిర్వహించాలని నిర్ణయిస్తాడు. అయితే పన్నులు, జరిమానాల ద్వారా లభించే సాధారణ రాజ్యాదాయానికి అదనంగా యజ్ఞాలకు అవసరమైన ధనం అందుబాటులో లేకపోవడంతో, ఆ సంపదను ఇతరత్రా ఎలా సమకూర్చుకోవాలా అని ఆలోచిస్తాడు. అతని సంకల్పాన్ని గ్రహించిన పాండవులు, శ్రీకృష్ణుని ప్రేరణతో ఉత్తరదిక్కున గతంలో విడిచిపెట్టబడిన అపారమైన సంపదను తీసుకువస్తారు. ఆ సంపదతో యుధిష్ఠిరుడు మూడు అశ్వమేధయజ్ఞాలను నిర్వహించి శ్రీహరిని ఆరాధిస్తాడు. యుధిష్ఠిరుని ఆహ్వానంతో హస్తినాపురానికి వచ్చిన శ్రీకృష్ణుడు, బ్రాహ్మణులచేత యజ్ఞాలను నిర్వహింపజేసి, తన సుహృత్తులకు ప్రీతిని కలిగించాలనే కోరికతో కొన్ని నెలలపాటు అక్కడ నివసిస్తాడు. అనంతరం యుధిష్ఠిరుడు, ద్రౌపది మరియు ఇతర బంధువుల అనుమతిని స్వీకరించి, అర్జునుడు, యాదవులతో కలిసి ద్వారకకు తిరిగి ప్రయాణమవుతాడు. గర్భస్థ శిశువును రక్షించడంలో వ్యక్తమైన శ్రీకృష్ణుని అపారమైన కరుణ, పరీక్షిత్తు భవిష్యత్తులో ప్రకాశించే భగవద్భక్తి, ధర్మరాజు యజ్ఞానుష్ఠానాలకు భగవంతుడు అందించిన సహకారం మరియు పాండవులతో ఆయన కొనసాగించిన ప్రేమానుబంధం భగవదనుగ్రహం ద్వారా ధర్మపరంపర పరిరక్షించబడే విధానాన్ని హృద్యంగా వెల్లడిస్తాయి.