శ్రీమద్భాగవతం | పారాయణం
స్కంధం ౦౧ | అధ్యాయం ౦౬
నారద మహర్షిగా అవతరణం
(సత్సంగం ద్వారా వికసించిన భక్తి, భగవద్దర్శనం మరియు నారద మహర్షిగా అవతరించిన దివ్య ప్రయాణం)
అధ్యాయ పరిచయం
షష్ఠాధ్యాయంలో నారద మహర్షి తన పూర్వజన్మ వృత్తాంతాన్ని కొనసాగిస్తూ, సత్సంగం మరియు భగవద్భక్తి జీవుని జీవితాన్ని ఎలా సంపూర్ణంగా రూపాంతరం చేయగలవో వివరిస్తాడు. బాల్యంలో సాధువుల సన్నిధి ద్వారా భక్తిబీజాన్ని పొందిన ఆయన, తల్లి మరణానంతరం ఉత్తర దిశగా ప్రయాణించి ఏకాంతధ్యానంలో శ్రీమన్నారాయణుని అనుగ్రహాన్ని పొందుతాడు. భగవంతుని దివ్యదర్శనం, ఆ తరువాత లభించిన ఉపదేశం, దేహత్యాగం, తదుపరి దివ్యస్థితి ప్రాప్తి మరియు దేవర్షి నారదునిగా ఆయన అవతరణ ఈ అధ్యాయంలో క్రమంగా ఆవిష్కృతమవుతాయి. ఈ విధంగా భక్తి, భగవదనుగ్రహం మరియు నిత్యభగవత్సేవ జీవుని పరమగతికి ఎలా నడిపిస్తాయో ప్రత్యక్షంగా చూపిస్తూ, నారద మహర్షి జీవితం ద్వారా భక్తిమార్గ మహిమను ఈ అధ్యాయం ప్రతిష్ఠిస్తుంది.
శ్లోకపాఠం
అథ శ్రీమద్భాగవత పారాయణం ।
ప్రథమ స్కంధే షష్ఠోఽధ్యాయః ॥
ప్రథమ స్కంధే షష్ఠోఽధ్యాయః ॥
(సూత ఉవాచ)
ఏవం నిశమ్య భగవాన్ దేవర్షేర్జన్మ కర్మ చ ।
భూయః పప్రచ్ఛ తం బ్రహ్మన్ వ్యాసః సత్యవతీసుతః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౧ ॥
ఏవం నిశమ్య భగవాన్ దేవర్షేర్జన్మ కర్మ చ ।
భూయః పప్రచ్ఛ తం బ్రహ్మన్ వ్యాసః సత్యవతీసుతః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౧ ॥
(వ్యాస ఉవాచ)
భిక్షుభిర్విప్రవసితే విజ్ఞానాదేష్టృభిస్తవ ।
వర్తమానో వయస్యాద్యే తతః కిమకరోద్భవాన్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౨ ॥
భిక్షుభిర్విప్రవసితే విజ్ఞానాదేష్టృభిస్తవ ।
వర్తమానో వయస్యాద్యే తతః కిమకరోద్భవాన్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౨ ॥
స్వాయంభువ కయా వృత్యా వర్తితం తే పరం వయః ।
కథం చేదముదస్రాక్షీః కాలే ప్రాప్తే కలేవరమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౩ ॥
కథం చేదముదస్రాక్షీః కాలే ప్రాప్తే కలేవరమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౩ ॥
ప్రాక్కల్పవిషయామేతాం స్మృతిం తే సురసత్తమ ।
న హ్యేష వ్యవధాత్కాల ఏష సర్వనిరాకృతిః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౪ ॥
న హ్యేష వ్యవధాత్కాల ఏష సర్వనిరాకృతిః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౪ ॥
(నారద ఉవాచ)
భిక్షుభిర్విప్రవసితే విజ్ఞానాదేష్టృభిర్మమ ।
వర్తమానో వయస్యాద్యే తత ఏతదకారషమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౫ ॥
భిక్షుభిర్విప్రవసితే విజ్ఞానాదేష్టృభిర్మమ ।
వర్తమానో వయస్యాద్యే తత ఏతదకారషమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౫ ॥
ఏకాత్మజా మే జననీ యోషిన్మూఢా చ కింకరీ ।
మయ్యాత్మజేఽనన్యగతౌ చక్రే స్నేహానుబంధనమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౬ ॥
మయ్యాత్మజేఽనన్యగతౌ చక్రే స్నేహానుబంధనమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౬ ॥
సాఽస్వతంత్రా న కల్పాఽసీత్ యోగక్షేమమ్ మమేచ్ఛతీ ।
ఈశస్య హి వశే లోకో యోషా దారుమయీ యథా ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౭ ॥
ఈశస్య హి వశే లోకో యోషా దారుమయీ యథా ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౭ ॥
అహం చ తద్బ్రహ్మకులే ఊషివాంస్తదపేక్షయా ।
దిగ్దేశకాలావ్యుత్పన్నో బాలకః పంచహాయనః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౮ ॥
దిగ్దేశకాలావ్యుత్పన్నో బాలకః పంచహాయనః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౮ ॥
ఏకదా నిర్గతాం గేహాత్ దుహంతీమ్ నిశి గాం పథి ।
సర్పోఽదశత్పదా స్పృష్టః కృపణాం కాలచోదితః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౯ ॥
సర్పోఽదశత్పదా స్పృష్టః కృపణాం కాలచోదితః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౦౯ ॥
తదా తదహమీశస్య భక్తానాం శమభీప్సతః ।
అనుగ్రహం మన్యమానః ప్రాతిష్ఠం దిశముత్తరామ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౦ ॥
అనుగ్రహం మన్యమానః ప్రాతిష్ఠం దిశముత్తరామ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౦ ॥
స్ఫీతాన్ జనపదాంస్తత్ర పురగ్రామవ్రజాకరాన్ ।
ఖేటఖర్వటవాటీశ్చ వనాన్యుపవనాని చ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౧ ॥
ఖేటఖర్వటవాటీశ్చ వనాన్యుపవనాని చ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౧ ॥
చిత్రధాతు విచిత్రాద్రిన్ ఇభభగ్నభుజద్రుమాన్ ।
జలాశయాన్ శివజలాన్ నలినీః సురసేవితాః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౨ ॥
జలాశయాన్ శివజలాన్ నలినీః సురసేవితాః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౨ ॥
చిత్రస్వనైః పత్రరథైః విభ్రమద్భ్రమరశ్రియః ।
నలవేణుశరస్తంబ కుశకీచకగహ్వరమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౩ ॥
నలవేణుశరస్తంబ కుశకీచకగహ్వరమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౩ ॥
ఏక ఏవాతియాతోఽహం అద్రాక్షం విపినం మహత్ ।
ఘోరం ప్రతిభయాకారం వ్యాలోలూకశివాజిరమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౪ ॥
ఘోరం ప్రతిభయాకారం వ్యాలోలూకశివాజిరమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౪ ॥
పరిశ్రాంతేంద్రియాత్మాహం తృట్పరీతో బుభుక్షితః ।
స్నాత్వా పీత్వా హ్రదే నద్యా ఉపస్పృష్టో గతశ్రమః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౫ ॥
స్నాత్వా పీత్వా హ్రదే నద్యా ఉపస్పృష్టో గతశ్రమః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౫ ॥
తస్మిన్నిర్మనుజేఽరణ్యే పిప్పలోపస్థ ఆశ్రితః ।
ఆత్మనాఽత్మానమాత్మస్థం యథాశ్రుతమచింతయమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౬ ॥
ఆత్మనాఽత్మానమాత్మస్థం యథాశ్రుతమచింతయమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౬ ॥
ధ్యాయతశ్చరణాంభోజమ్ భావనిర్జితచేతసా ।
ఔత్కణ్ఠ్యాశ్రుకలాక్షస్య హృద్యాసీన్మే శనైర్హరిః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౭ ॥
ఔత్కణ్ఠ్యాశ్రుకలాక్షస్య హృద్యాసీన్మే శనైర్హరిః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౭ ॥
ప్రేమాతిభరనిర్భిన్న పులకాంగోఽతినిర్వృతః ।
ఆనందసంప్లవే లీనో నాపశ్యముభయం మునే ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౮ ॥
ఆనందసంప్లవే లీనో నాపశ్యముభయం మునే ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౮ ॥
రూపం భగవతో యత్తత్ మనఃకాంతమ్ శుచాపహమ్ ।
అపశ్యన్ సహసోత్తస్థే వైక్లవ్యాద్దుర్మనా ఇవ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౯ ॥
అపశ్యన్ సహసోత్తస్థే వైక్లవ్యాద్దుర్మనా ఇవ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౧౯ ॥
దిదృక్షుస్తదహం భూయః ప్రణిధాయ మనో హృది ।
వీక్షమాణోఽపి నాపశ్యమ్ అవితృప్తః ఇవాతురః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౦ ॥
వీక్షమాణోఽపి నాపశ్యమ్ అవితృప్తః ఇవాతురః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౦ ॥
ఏవం యతంతం విజనే మామాహాగోచరో గిరామ్ ।
గంభీరశ్లక్ష్ణయా వాచా శుచః ప్రశమయన్నివ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౧ ॥
గంభీరశ్లక్ష్ణయా వాచా శుచః ప్రశమయన్నివ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౧ ॥
హంతాస్మిన్ జన్మని భవాన్ మా మాం ద్రష్టుమిహార్హతి ।
అవిపక్వకషాయాణాం దుర్దర్శోఽహం కుయోగినామ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౨ ॥
అవిపక్వకషాయాణాం దుర్దర్శోఽహం కుయోగినామ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౨ ॥
సకృద్ యద్దర్శితం రూపమ్ ఏతత్ కామాయ తేఽనఘ ।
మత్కామః శనకైః సాధో సర్వాన్ ముంచతి హృచ్ఛయాన్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౩ ॥
మత్కామః శనకైః సాధో సర్వాన్ ముంచతి హృచ్ఛయాన్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౩ ॥
సత్సేవయాఽదీర్ఘయా తే జాతా మయి దృఢా మతిః ।
హిత్వావద్యమిమం లోకమ్ గంతా మజ్జనతామసి ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౪ ॥
హిత్వావద్యమిమం లోకమ్ గంతా మజ్జనతామసి ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౪ ॥
మతిర్మయి నిబద్ధేయం న విపద్యేత కర్హిచిత్ ।
ప్రజాసర్గనిరోధేఽపి స్మృతిశ్చ మదనుగ్రహాత్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౫ ॥
ప్రజాసర్గనిరోధేఽపి స్మృతిశ్చ మదనుగ్రహాత్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౫ ॥
ఏతావదుక్త్వోపరరామ తన్మహద్
భూతం నభోలింగమలింగమీశ్వరమ్ ।
అహం చ తస్మై మహతాం మహీయసే
శీర్ష్ణావనామం విదధేఽనుకంపితః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౬ ॥
భూతం నభోలింగమలింగమీశ్వరమ్ ।
అహం చ తస్మై మహతాం మహీయసే
శీర్ష్ణావనామం విదధేఽనుకంపితః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౬ ॥
నామాన్యనంతస్య హతత్రపః పఠన్
గుహ్యాని భద్రాణి కృతాని చ స్మరన్ ।
గాం పర్యటంస్తుష్టమనా గతస్పృహః
కాలం ప్రతీక్షన్ విమదో విమత్సరః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౭ ॥
గుహ్యాని భద్రాణి కృతాని చ స్మరన్ ।
గాం పర్యటంస్తుష్టమనా గతస్పృహః
కాలం ప్రతీక్షన్ విమదో విమత్సరః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౭ ॥
ఏవం కృష్ణమతేర్బ్రహ్మన్ నాసక్తస్యామలాత్మనః ।
కాలః ప్రాదురభూత్కాలే తడిత్సౌదామనీ యథా ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౮ ॥
కాలః ప్రాదురభూత్కాలే తడిత్సౌదామనీ యథా ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౮ ॥
ప్రయుజ్యమానే మయి తాం శుద్ధాం భాగవతీం తనుమ్ ।
ఆరబ్ధకర్మనిర్వాణో న్యపతత్ పాంచభౌతికః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౯ ॥
ఆరబ్ధకర్మనిర్వాణో న్యపతత్ పాంచభౌతికః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౨౯ ॥
కల్పాంత ఇదమాదాయ శయానేఽమ్భస్యుదన్వతః ।
శిశయిషోరనుప్రాణం వివిశేఽంతరహం విభోః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౦ ॥
శిశయిషోరనుప్రాణం వివిశేఽంతరహం విభోః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౦ ॥
సహస్రయుగపర్యంతే ఉత్థాయేదం సిసృక్షతః ।
మరీచిమిశ్రా ఋషయః ప్రాణేభ్యోఽహం చ జజ్ఞిరే ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౧ ॥
మరీచిమిశ్రా ఋషయః ప్రాణేభ్యోఽహం చ జజ్ఞిరే ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౧ ॥
అంతర్బహిశ్చ లోకాంస్త్రీన్ పర్యేమ్యస్కందితవ్రతః ।
అనుగ్రహాన్మహావిష్ణోః అవిఘాతగతిః క్వచిత్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౨ ॥
అనుగ్రహాన్మహావిష్ణోః అవిఘాతగతిః క్వచిత్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౨ ॥
దేవదత్తామిమాం వీణామ్ స్వరబ్రహ్మవిభూషితామ్ ।
మూర్ఛయిత్వా హరికథామ్ గాయమానశ్చరామ్యహమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౩ ॥
మూర్ఛయిత్వా హరికథామ్ గాయమానశ్చరామ్యహమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౩ ॥
ప్రగాయతః స్వవీర్యాణి తీర్థపాదః ప్రియశ్రవాః ।
ఆహూత ఇవ మే శీఘ్రమ్ దర్శనం యాతి చేతసి ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౪ ॥
ఆహూత ఇవ మే శీఘ్రమ్ దర్శనం యాతి చేతసి ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౪ ॥
ఏతద్ధ్యాతురచిత్తానామ్ మాత్రాస్పర్శేచ్ఛయా ముహుః ।
భవసింధుప్లవో దృష్టో హరిచర్యానువర్ణనమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౫ ॥
భవసింధుప్లవో దృష్టో హరిచర్యానువర్ణనమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౫ ॥
యమాదిభిర్యోగపథైః కామలోభహతో ముహుః ।
ముకుందసేవయా యద్వత్ తథాత్మాద్ధా న శామ్యతి ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౬ ॥
ముకుందసేవయా యద్వత్ తథాత్మాద్ధా న శామ్యతి ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౬ ॥
సర్వం తదిదమాఖ్యాతం యత్పృష్టోఽహం త్వయానఘ ।
జన్మకర్మరహస్యం మే భవతశ్చాత్మతోషణమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౭ ॥
జన్మకర్మరహస్యం మే భవతశ్చాత్మతోషణమ్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౭ ॥
(సూత ఉవాచ)
ఏవం సంభాష్య భగవాన్ నారదో వాసవీసుతమ్ ।
ఆమన్త్ర్య వీణాం రణయన్ యయౌ యాదృచ్ఛికో మునిః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౮ ॥
ఏవం సంభాష్య భగవాన్ నారదో వాసవీసుతమ్ ।
ఆమన్త్ర్య వీణాం రణయన్ యయౌ యాదృచ్ఛికో మునిః ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౮ ॥
అహో దేవర్షి ధన్యోఽయం యత్కీర్తిం శార్ఙ్గధన్వనః ।
గాయన్మాద్యన్నిదం తంత్ర్యా రమయత్యాతురం జగత్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౯ ॥
గాయన్మాద్యన్నిదం తంత్ర్యా రమయత్యాతురం జగత్ ॥
॥ ౦౧.౦౬.౩౯ ॥
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే పారమహంస్యాం సంహితాయామ్ ।
ప్రథమ స్కంధే షష్ఠోఽధ్యాయః ॥
ప్రథమ స్కంధే షష్ఠోఽధ్యాయః ॥
ప్రస్తుత శ్లోకం: అథ
