శ్రీమద్భాగవతం | అధ్యయనం

స్కంధం ౦౧ | అధ్యాయం ౦౯

భీష్ముని అంతిమ ఉపదేశం

(భీష్ముడు యుధిష్ఠిరునికి ధర్మబోధ చేసి, శ్రీకృష్ణుని పరమాత్మస్వరూపాన్ని స్తుతించి, ప్రత్యక్షంగా దర్శనమిస్తున్న శ్రీకృష్ణునిపై మనస్సును నిలిపి దేహత్యాగం చేయడం.)

అధ్యాయ పరిచయం

ప్రథమ స్కంధంలోని అష్టమాధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు గర్భస్థ పరీక్షిత్తును బ్రహ్మాస్త్రం నుండి రక్షించి, కుంతీదేవి స్తుతిని స్వీకరించి, అనంతరం యుద్ధానంతర పరిస్థితుల వల్ల కలిగిన ధర్మరాజు విషాదాన్ని శాంతింపజేస్తాడు. నవమాధ్యాయం ఆ కథనాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకువెళ్తూ, ధర్మసందేహాలతో ఉన్న యుధిష్ఠిరుడు శరశయ్యపై ఉత్తరాయణ కాలానికై నిరీక్షిస్తున్న భీష్ముని వద్దకు వెళ్లి ధర్మోపదేశం పొందిన మహత్తర ఘట్టాన్ని వివరిస్తుంది.

ఈ అధ్యాయంలో శ్రీకృష్ణుడు, పాండవులు మరియు అనేకమంది మహర్షులు భీష్ముని దర్శించడానికి చేరుకుంటారు. శరపంజరంపై ఉత్తరాయణం కోసం నిరీక్షిస్తూ శయనిస్తున్న భీష్ముడు పాండవులను ఓదార్చి, సుఖదుఃఖాలు, లాభనష్టాలు అన్నీ భగవంతుని సంకల్పానుసారంగానే సంభవిస్తాయని వివరిస్తాడు. శ్రీకృష్ణుడు సాధారణ మానవుడు కాదని, సాక్షాత్తు పరమపురుషుడైన నారాయణుడేనని ప్రకటిస్తూ, ఆయన ప్రత్యక్ష దర్శనం లభించడం తన జీవితంలోని పరమ భాగ్యమని తెలియజేస్తాడు.

ఈ విధంగా పరమహంసులకు ఉపదేశింపబడిన దివ్య సంహిత అయిన శ్రీమద్భాగవత మహాపురాణంలోని ప్రథమ స్కంధంలో నవమ అధ్యాయం (సమాప్తమైంది).

సరళ భావం

ఈ విధంగా శ్రీమద్భాగవత ప్రథమ స్కంధంలోని నవమ అధ్యాయం ముగుస్తుంది. భీష్ముడు ధర్మరాజుకు ధర్మోపదేశం చేసి, ప్రత్యక్షంగా దర్శనమిస్తున్న శ్రీకృష్ణునిపై తన మనస్సును సంపూర్ణంగా నిలిపి, దివ్యమైన స్తుతిని సమర్పించి దేహత్యాగం చేస్తాడు. అనంతరం ధర్మరాజు భీష్ముని అంత్యక్రియలను నిర్వహింపజేసి, ధృతరాష్ట్రుని అనుమతి, శ్రీకృష్ణుని ఆమోదంతో ధర్మబద్ధంగా రాజ్యపాలనను కొనసాగిస్తాడు. ఈ విధంగా భీష్ముని ఉపదేశం ధర్మరాజు పాలనలో ఆచరణరూపం దాల్చడంతో ఈ అధ్యాయం ధర్మస్థాపన సందేశంతో సార్థకంగా ముగుస్తుంది

“ధర్మంతో అలంకరించిన జీవితం, భగవత్స్మరణతో పరిపూర్ణమై పరమగతిని ప్రసాదిస్తుంది.”

ఇతర పఠన మార్గాలు | స్కంధం ౦౧ | అధ్యాయం ౦౯

భావార్థం | సారం | సారాంశం | పారాయణం